Tüketim toplumu kültürü yok ediyor. Içinde yaşadığımız bu toplum kültür değil, eğlence istediğinden bildiğimiz ve tanıdığımız diğer tüm toplum türlerinden tamamen farklı bir toplum.
Aslında işin en olumsuz yanı kültür toplumundan eğlence toplumuna geçiş değil. Zira kültür ancak tüketim toplumunun doyumsuz iştahı, yeni kültür unsurları olmadığından, mevcut kültür unsurlarını geniş toplum kitlesine yönelik eğlence unsurlarına dönüştürdüğünde, kendini gerçek anlamda tehdit altına alınmış gördü; oysa kültürü oluşturan unsurlar, ki bunlar öncelikle sanat eserleridir, ortak dünyamızın daimiyetini sağlarlar.
Şöyle denecektir : bir nesnenin ne oranda kültür unsuru oluşturduğu bu dünyada ne kadar uzun süre varolduğu ile ölçülür, ki bu süreklilik yaşadığımız modern dünyada tüketim ve eskime dolayısıyla devamlı yok olan diğer unsurların işlevselliğinin tam tezatıdır.
Bu nedenle, tüketim toplumunun rahatsız edici yanı, kullanılıp tüketilerek yok edilen nesne ve olgu sayısı değil, daha ziyade tüketilip yok edilmek üzere üretilmiş olmayan nesne ve unsurların kurnazca ve hoşa gidecek şekilde eğlence unsuru haline getirilerek o korkunç üretim ve tüketim döngüsüne dahil edilmesidir.
Kitleleri Hamlet’in herhangi bir diğer komedi kadar eğlendirici hatta eğitici olduğuna dair ikna etmek için Shakespeare yeniden yorumlanıp uyarlanıyor ve değiştiriliyorsa, o zaman, Shakespeare’in bize yazı ve eserleri ile neyi ifade etmek istediğini hala bilme imkanımızın olup olmadığını sorabiliriz kendimize.
Tarihteki birçok yazar yüzyıllardır hatırlanıyorsa da, eserlerinin komediye dönüştürülmüş haline, ne kadar dayanıp hatırlanmaya devam edecekleri meçhul.
Aslında burada seyirciler kültürü yok eden taraf durumunda değil, daha ziyade hesabını iyi bilen aydınların kurbanı durumundalar.
Sonuç olarak, bir gün tüketim toplumu bizi öyle bir yere getirebilir ki klasik başyapıtlardan aklımızda kalanlar, eğlence aydınlarının bizlere, bunların içinden sunmayı kararlaştırdıkları kısımlar ile sınırlı kalabilir.
Işte o zaman yaşadığımız dünya bizi öyle iyi eğlendirecek ki eğlenirken neyi unutmaya çalıştığımızı bile bilemeyeceğiz.
02/11/2009, Şefik Birkiye
Binfikir gazetesi Ekim 2009 sayısından alınmıştır
