İslam Dünyası için en önemli aydır Ramazan. Aynı zamanda suç işlemeyi kendine meslek edinen bir takım kişilerin tatile çıkdığı aydır. Diğer onbir ayın bütün yükünü yüklenen Ramazan bolluk ve paylaşma ayı olarak adlandırılır. Diğer onbir ayda kesesini dolduranlar bu ay içerisinde vicdanlarını temizler ve gelecek yıla hazırlanırlar. Biz bu tür insanların az olduğunu varsayalım ve esas konuya geçelim.
Çocukluk yıllarımda iple çekerdim Ramazan’ı. Çünkü oruç tutmasam da hafta sonları sahura kalkmak, iftar vakti oruç tutuyormuş gibi büyüklerle oruç açmak hoşuma giderdi. Bahsettiğim yıllar orucun zeytin ve suyla açıldığı yıllar. Belki de bizim evde böyleydi bilemiyorum anlatmak istediğim hurmanın bizim evde zeytinin yerini aldığı yıllar çocukluğumun bittiği yıllara denk geliyor. Hurmayla olan kişisel sorunum çocukluğumun çok ani bitişinden kaynaklanması olası ama asıl neden zeytine olan aşkım pul biber, kekik, limon ve yağ ile yola getirilmiş (terbiyelenmiş) bir tabak dolusu zeytin. Ne hikmetse şu hurmanın sadece Ramazan ayı içerisinde gündeme gelmesine bir türlü anlam veremedim: bütün bir sene hiç bir sofrada bulunmayan hurma bu ay içinde hemen hemen her sofrada bulunur. Tabi evine göre hurmanın şekli de değişiyor. Ama her evde mutlaka hurma! Yahu bu meyve madem bu kadar mübarek niye her gün yemiyoruz? Sanırım Arapların sadece hurmayla yaptığı ihracat Türkiye’nin toplam ihracatından fazladır (abarttığımın farkındayım sadece yerli malı haftasını beklemek istemedim). Türkiye’de yetişen incir, kayısı, erik Mekke’de yetişen hurmadan daha mı az mübarek bilemem ama tatlarının hurmadan çok daha güzel olduğu kesin. Bir başka tuhaf konu Oruç Baba Türbesi; her insan inançlarını özgürce yaşama hakkına sahiptir isteyen istediği türbeye gider de neden Ramazan’ın birinci günü izdaham ve eziyet haline getirilir bu ziyaret anlamış değilim. Oruç Baba dilekleri sadece o gün mü değerlendiriyor acaba? Evlerinde Türk kanalları olanların bilecekleri bir konuya girelim. Türkiye’de haber programlarında Ramazan öncesi esnafa işlerin nasıl gittiğini sormak artık bir Ramazan geleneği oldu. Cevap her sene aynıdır. Öncesi için birşey söyleyemem ama 5 yıldır özellikle dikkat ediyorum esnaf bir nefes olup her sene aynı şeyi söylüyor : “işler geçen yıla oranla yarı yarıya düştü” . Ben burdan şunu anlıyorum: 5 yıl önce 100 müşterisi olan bir esnafın bu yıl müşteri sayısı sadece 3. Bu konuyu biri araştırıp doğru bir veri ortaya koyabilir mi pek sanmıyorum. Zira bu esnaf arkadaşların bir çoğunun ekonomik durumlarının kayıt dışı. Bu yıl bütün dünyanın ekonomik bir çöküş içinde olduğunu belirtip esnafın doğru söylediğini kabul etsem de benim için onların durumu Yalancı Çoban’dan farksız.
Neyse biraz da Belçika’ya bakalım. Belçika’da Ramazan hep aynı polemikle başlar. Arap ve Türk toplumlarının neden aynı zamanda oruç tutmaya başlamadığı tartışılır. Her sene aynı, her sene dilimde bir yumak tüyle çevremdeki Arap arkadaşlara durumu anlatmaktan açıkçası bıktım. Açıklamam hep şu cümleyle başlar “Yıl 2009 ( bu yıl için 2009, seneye anlatırken 2010 diyeceğim) İnsanoğlu Ay’a gideli seneler olmuş, aynı insanoğlu saati icat etmiş, teknoloji almış başını yürümüş hatta biraz da abartmış. Durum böyleyken hala ilkel insanlar gibi aya ya da güneşe bakarak zaman hesaplamanın bir anlamı kalmadı. Ayrıca iftar ve sahur zamanlarını kendi bulunduğun ülkenin zamanına göre belirlerken Ramazan Ayı’nın başlangıcını Ay’ın Mekke’deki konumuna göre belirlemek mantıksız değil mi” aslında soru içermeyen soru cümlesiyle devam eden açıklamam “Kaldıki özel işletmeler ve devlet kurumları konumlarını önceden belli edebilmek için Ramazan Ayı’nın ve devamında bayramın ne zaman olacağını bilmek durumundalar” cümlesiyle son bulur. Bütün bu bahsi geçen konular aslında Ramazan dışı Ramazan’lar Bütün bu karmaşadan ve anlamsızlıktan arınmış bir Ramazan geçirmeniz dileğiyle...
04/09/2009, Cüneyt Tamoğulları
