Ben size bu yazı dizisine başlarken söylemiştim.
Sorumluluk listelerimiz diğer yaşlara göre de sizlere ulaşacak, bu yanıt bana gelen sorulardan birinin yanıtı; ergenlik çağındaki çocuğun yapabileceği işlerle, küçüklerin yapabileceği işleri de yazmak niyetindeyim.
İsimlerinin açıklanmasını istemeyen bir aile, üstelik de Hamburg’ta yaşayan. Mesleklerinden ve iş yaşamlarından uzun uzun söz ettikten sonra ne yaparlarsa yapsınlar çocuklarının hiçbir şekilde benim verdiğim listedeki işlere yanaşmadığından yakınıyorlar. Onların çocuklarının daime kendine göre uğraştığı bir şeyi varmış, aile bireyleri eğitimli, baba diş hekimi olmasına rağmen, halen çocuğunun kendine göre seçerek yaptığı işlerin; sorumluluk verip vermeyeceğini bilmek istiyor. Ben bana koçluk için danışan ailerde ve çocuklarda ve çocuklarla ilgili projelerde gerçek yaşamları gözleyebiliyorum. Yaşamımın çok büyük bir kısmı çocuklar ve ailelerle geçiyor. Baba “o sorumluluğunu almış” dediğimde çok şaşırdı.
Benim size ve sizin gibi; yüzüyor, keman çalıyor ya da resim yapıyor diyen ailelere tabi ki bazı önerilerim var.
Yaşına göre yapabileceği işlerden (bir önceki yazı 6-9 yaş) liste yapın, içinde odasını ve oyuncaklarını toplamakla ilgili şıklar da olsun. Buna bir de zaman koyun. “şu kadar zaman, örneğin bir saat bu işleri sevsen de sevmesen de yapmalısın” diyebilirsiniz. Çok fazla üzerine gitmeyin, sıkmayın,ama boş da bırakmayın.
Bizler de yaşamımızda sorumluluk aldığımız işlerin bazılarını sevmeyiz, sevmesek de yapmak zorundayızdır. Sizin çocuğunuz televizyon izleyerek, kitap okuyarak veya maket uçaklar yaparak zamanı değerlendirebilir, ama sorumluluk almasını istiyorsanız vazgeçemeyeceği sevimsiz işleri de yapması gerekecektir. “Oyun oynamana bir öğleden sonra izin verriyorsam” gibi knuşmalarla, yapmak zorunda olduğunu ona söylemelisiniz. Bir süre odasına kapansa, sizlere küsse, kızsa da; çaresiz kalıp, en azından yapmadığı zaman huzursuz olur. Dilediğince yaptığı şeyler olduğu için mutlaka sorumluluğunu yerine getirmek isteyecektir.
Siz lütfen sabırla bekleyin, kırıcı olmayın. Ceza vermeyin, ona öfkeli ve küs görünmeniz gerekmez. O dersini zaten yaşayarak alıyor. Düşünmesine fırsat vermelisiniz. Küsmek ya da kırgın durmak çözüm olamaz. Onları sevdiğinizi hiç unutturmayın.
Bu yazımda da her yaşta üstlenilmesi gereken sorumluluk örneklerine devam ederek ebeveynlere yardımcı olma düşüncesindeyim. Yaş grubumuz bu kez biraz büyüdü, ergenlik yaşı 13 yaş üzeri için evde verebileceğimiz, sorumluluk duygusuna geliştirecek işlerden söz ediyoruz..
Bu yaş grubundaki gençlerin duygusal zamanlarında desteğe ihtiyaçları vardır. Onun kadar üzülebiliyor musun? İşte siz o anda onun aradığı anne babasınız. Fındık kabuğunu doldurmaz olaylar içinde huzrsuz olduğunda önemsemelisiniz. Bir işi yaparken de desteğe ihtiyaçları vardır. Yapacağı işi önemseyin.
Onlar; odasını, yatağını toplama işini başkasına bırakmamalı, üstelik de kendi zevklerine göre özenle yapmaya, daha iyi ve çabuk yapmaya gayret etmeliler.
Kirlileri yerine koyma, çamaşır toplama, katlama, sofra kurup kaldırmanın yanına; elektrik süpürgesiyle süpürme, kendisine ocak yakıp basit yemekler hazırlama, araba yıkama, alış-veriş yapma, bulaşık yıkama gibi işlerle sorumluluklarını gösterebilirler.
Bu belirtilen ve sorumluluk sağlayan işler parça parça, her zaman yenisi eklenerek gence verilmeli. Birden bire sorumluluk vereceğim diye, bunları yüklemek, genç biri için kolay deyip her şeyi yığıvermek, ona faydadan çok zarar sağlar.
Bir sonraki yazım boşanan ailede çocuğa sorumluluk verme konusunu aydınlatmayı planladım.
18/09/2008, Filiz Tosyalı
