Federal hükümetin bir yıldan fazla süren, oturumsuzların durumuyla ilgili, tereddütlü ve kararsız tutumu nihayet 18 temmuz tarihinde Belçika’daki kaçakların bir kısmına oturum yolunu açacak bakanlık genelgesi ile sonuçlandı. İki bin yılında düzenlenen “af”sonrası (regularisation- regularisatie) 50.600 oturumsuz kişi yasal oturum hakkına kavuşmuştu. Dokuz yıl sonra, Belçika’da yaşayan yaklaşık 150.000 oturumsuzun umudu yeni bir “af” yani 18/7/2009 tarihli bakanlık genelgesine bağlandı. Ama genelgedeki bazı şartlar yeterince açık olarak tarif edilmiyor.
Af’la ilgili dört farklı durum ve başvuru prosedürü:
1. Danıştay’a (Conseil d’Etat- Raad van State) gitmeyen ve “9-3”üncü madde veya “9 bis”e müracaat etmeyen uzun süreli sığınma başvuruları
2. Danıştay’a (Conseil d’Etat- Raad van State) ve “9-3”üncü madde veya “9 bis” e müracaat eden uzun süreli sığınma başvuruları.
3. Acil insancıl nedenlerden dolayı müracaatlar
4. Sosyal ve ekonomik entegrasyon gerektiren, oturum için “uyumlu müracaatlar” (ancrage local durable - duurzame lokale verankering)
Belçika’nın ulusal güvenliğini tehdit edici ve toplumsal huzuru rahatsız edici suç isleyen , hileli işlere karışan veya Belçika resmi mercilerine karşı filli suç isleyen kişiler “af “ kapsamı dışında bırakılmaktadır.
1. Danıştay’a gitmeyen ve “9-3. madde veya “9 bis” e müracaat etmeyen uzun süreli sığınma başvuruları
Bu kategoriyi kapsayan kişilerden istenilen şartlar: çocuklu ailelerden, sığınma başvurusu süresince veya sığınma başvurusundan sonra çocukların herhangi bir resmi okula ( anaokulu, ilköğretim, orta öğretim, veya yüksek okul) kayıtlı olmaları ve en az 3 yıldır Belçika ‘da olma şartı. Yalnız kişiler ve okuyan çocuğu olmayan aileler için 4 yıl Belçika’da bulunma şartı var.
İstenilen diğer bir şart, işleme konulan sığınma başvurusunun “Yabancılar Polisi’nde” (Office des étrangers – Vremdelingenzaken) veya “vatansızlar ve sığınmacılar genel komiserliğinde, veya “Yabancılar Uyuşmazlıklar Konseyi” (le conseil du Contentieux des Etrangers - de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen) veya “Sığınmacılar başvuru Komisyonu”nda (la Commission Permanente de Recours des Réfugiés – de Vaste Beroepscommissie voor de Vluchtelingen) veya Danıştay’da işlem görme şartı.
2. Danıştay’a ve “9-3.” madde veya “9 bis” prosedürüne müracaat eden uzun süreli sığınma başvurusu
Bu kategoriye girenlerin Belçika’da bulunma şartı daha zor: okula kayıtlı çocuklu aileler 4 yıl, diğer aileler ve yalnız kişiler için 5 yıl Belçika’da bulunma şartı mevcut.
İstenilen diğer bir şart işleme konulan sığınma başvurusunun Yabancılar Polisi’nde, veya “vatansızlar ve sığınmacılar genel komiserliğinde, veya “Yabancılar Uyuşmazlıklar Konseyi”, veya “Sığınmacılar başvuru Komisyonu” veya Danıştay’da veya sığınma müracaatı sonrası “9-3.” veya “9 bis” maddeleri kapsamında işlem görmüş olmasıdır.
Bu kategorideki diğer önemli şartlar:
- Danıştay’a yapılan itiraz veya “9-3.”madde veya “9 bis” maddeleri kapsamında işlem gören dosyaların hâlâ yürürlükte olması veya bu dosyaların 18 Mart 2008 tarihinden evvel sonuçlanmış olması şartı.
- “9-3.”madde veya “9 bis” maddeleri kapsamında yapılan müracaatların 18 Mart 2008 tarihinden önce yapılmış olması şartı
- oturum müracaatının sığınma talebinin reddinden sonraki (Danıştay kararıyla birlikte) beş ay içerisinde yapılması şartı.
3. Acil “insancıl nedenleri” gerektiren müracaatlar
Bu kategoriyi kapsayan yabancılar ve istenilen şartlar:
- reşit olmayan Belçika vatandaşı çocuk sahibi olan ve aynı zamanda Belçika vatandaşı çocukla birlikte aynı çatı altında yaşayan yabancılar,
- reşit olmayan Avrupa vatandaşı çocuk sahibi olan ve gelir sahibi olup çocuğun bakımını üstlenen yabancılar,
- reşit olmadan evvel Belçika’da süresiz oturumu bulunan ve herhangi bir nedenle ülkesine geri dönmüş olup da tekrar Belçika’da yaşamak isteyen yabancılar (istenilen delilleri yerine getirmek şartıyla),
- aile birleşimi kapsamı dışında (40. madde) bir Avrupa vatandaşının aile ferdi olan yabancılar (birlikte ikamet etme ve Avrupa vatandaşının yükümlülüğünde olma şartı),
- Belçika’da emeklilik veya malulen emeklilik hakkına sahip olup da, ülkelerine döndüklerinde oturum hakkını kaybedip tekrar Belçika’ya yerleşmek isteyen yabancılar,
- Sığınma hakkı sonuçlanmış veya hâlâ işlemde olan çocuklu aileler, sığınma başvurusu sonrası alınan geçici oturumu en az beş yıldır askıda olan çocuklu aileler, 1 Temmuz 2007’de önce sığınma başvurusunda bulunup başvurusu en az bir yıl işlem gören çocuklu aileler (çocukların resmi bir okula 1 Eylül 2007’ den evvel kaydolup düzenli olarak eğitimlerini sürdürmeleri gerekiyor)
4. Sosyal ve ekonomik entegrasyon gerektiren, oturum için “uyumlu müracaatlar” (ancrage local durable - duurzame lokale verankering)
Bu kategorideki kriterler özetle üzün süredir Belçika’da yaşayan, 3 Mart 2007 tarihinden beri oturumsuz olup iş bulma imkânı olan yabancıları kapsamaktadır.
İki gurupta detaylarsak:
A) En az 5 yıl Belçika da bulunma şartı
- turist vizesi hariç diğer herhangi bir oturum kartıyla 18 Mart 2008 tarihinden evvel
yasal oturuma sahip olmak,
- veya bu tarihten evvel yasal oturum almak için resmi belgelerle müracaatta bulunmuş olma şartı istenmektedir.
Müracaatın 15 Eylül – 15 Aralık 2009 tarihleri arasında yapılması gerekmektedir.
Bu kategoriye giren yabancılardan istenen belgeler ve şartlar:
Önceden resmi oturum belgesi varsa: hâlâ geçerli olan veya tarihi geçmiş oturum belgesinin bir fotokopisi.
Belçika’da yaşadığı sürede hiç oturum almamış ise: önceden oturum için yapılan müracaat belgeleri (regularisation müracaatı, evlenme, ....) ve 18 Mart 2008’den beri Belçika’da yaşadığını kanıtlayan belgeler ( fatura, hastaneler, sosyal servisler, okullar tarafından verilen resmi belgeler, ...)
Bu iki varsayım çerçevesinde istenilen: entegrasyon (uyum) kanıtları:
- sosyal uyum: çocukların eğitimi ve entegrasyonu ile ilgili belgeler (eğitimsel faaliyetlerle ilgili belgeler, okul müdürü veya öğretmenlerin “tanıklık belgesi”) sosyal servislerden alınan belgeler, ...
- Belçika’da konuşulan iki resmi dilden ( Fransızca veya Flamanca) birinin bilindiğine dair kanıt, varsa dil kursuna gidilen kuruluşlardan alınan belgeler;
- mesleki geçmiş (varsa iş kontratı, çalışma müsaadesi, maaş bordrosu, işverenden alınan belge, ...) ve çalışmak için yapılan müracaat (iş arandığına dair kanıtlar, işe alma kontratı,...)
- daha evvel sahip olunan diplomalar veya meslek öğrenmek için devam edilen formasyonları kanıtlayan belgeler;
- gerektiğinde, yerel yönetimlerce (Belediye Başkanı, ...) kişinin entegrasyonu ile ilgili
verilen kağıt veya tanıklık belgesi.
B) 31 Mart 2007 tarihinden beri oturumsuz olan ve çalışma kontratı olan insanlar:
Bu kriteri kapsamak için aşağıdaki iki şartı yerine getirmek gerekmektedir:
1) en az bir yıllık veya süresiz kontratla çalışma şartı
2) entegrasyon şartı
Müracaatın 15 Eylül – 15 Aralık 2009 tarihleri arasında yapılması gerekmektedir.
a. en az bir yıllık süreli veya süresiz kontratla çalışma şartı
- tam gün çalışma kontratı ve yapılan işi karşılayan maaş
- oturum müracaatından en fazla 3 ay sonra bölge çalışma bakanlığının ( FOREM, ACTIRIS, VDAB) verdiği B çalışma karnesi. Bu çalışma karnesine işveren müracaat etmeli.
b. entegrasyon şartı :
Üstte detayı verilen entegrasyon (uyum) şartları ve aynı belgeler.
Not: Detaylı bilgi, tüm başvuru formları ve çalışma kartı için başvuru prosedürlerine ilişkin bilgiler yabancılar kurumu websitesinden temin edilebilir: http://www.dofi.fgov.be
17/09/2009,Nihat Dursun, Binfikir gazetesi Eylül Sayısı köşe yazısı
