Uzun süreli oturuma sahip yabancı uyrukluların statüsüyle ilgili 2003 tarihli Avrupa Birliği (AB) önergesi dahilinde, Haziran 2008’den itibaren Belçika’da ikamet eden 760 bin yabancı uyruklu, elektronik kimlik kartına sahip olacak. Bu yeni kimlik kartı, işlev ve ebat olarak tamamiyle Belçika vatandaşının sahip olduğu kimlik kartına benzemekte. Ancak oturum süresini ve Avrupa ülkelerinde ikamet eden yabancı uyrukluların kimlik kartlarını ülke vatandaşlarının kimlik kartlarından ayırt etmek amacıyla kart üzerine A, B, C,… harfleri konularak, kartlar farklı renklerde düzenlendi.
Yabancı uyruklular için elektronik kimlik kartı projesi ilk olarak 2006 yılı sonunda, 2007 yılı başında pilot proje olarak, yabancı uyrukluların yoğun
olarak yaşadığı Anvers, Uccle ve Tubize şehirlerinde başlatıldı. Başarılı olan proje diğer belediye nüfus idareleri tarafından 2008 yılından itibaren uygulamaya konuldu.
Neden bu değişikliğe gerek duyuldu?
Birinci olarak resmi işlemlerde yapılan yolsuzluk ve suçları engellemek amacıyla (örneğin 1995 yılından beri belediye nüfus idaresi servislerinde 190
soygunla 45 bin doldurulmamış oturum kartı çalınmıştı), her belediyenin kendi bünyesinde verdiği kimlik kartları, bu yeni işlemle, belirli bir
merkezden hazırlanıp yine belediyelerin yabancılar servisi aracılığıyla kart sahiplerine ulaştırılmakta.
Diğer taraftan, yabancı uyruklular, elektronik kimlik kartları sayesinde Belçikalı vatandaşların sahip olduğu, resmi sektör gişelerindeki muameleler,
ticari işlemler, elektronik imza, vs. gibi birtakım kolaylıklara sahip olacaklar.
Bir üçüncü neden ise her geçen gün artan Avrupa içi dolaşımı kolaylaştırmak ve aynı zamanda da bu dolaşımı kolaylıkla denetlemek amacıyla bu uygulamaya gerek görüldü.
Hangi yabancı uyruklular yeni elektronik kimlik kartına sahip olacaklar?
AB üyesi ülke vatandaşları ve AB dışından gelen yabancı uyruklular yeni elektronik karta sahip olacaklar. Yeni kartların geçerlilik süresinde herhangi
bir değişiklik söz konusu değil. (*)
Süresiz oturumu haketmiş yabancılara verilen kartın süresi hâlâ 5 yıl olup daha evvel “sarı kart” olarak adlandırılırken, yeni elektronik
karta “C kartı” denilecek.
Daha evvel, beş yıl süresince her yıl yenilenen geçici oturum kartına (her yıl yenilenen üç bölümden oluşan “yabancılar kütüğüne kayıt kartı”- “beyaz kart”) yeni elektronik kartlarda “B kartı” denilecek. Oturum süresi sınırlı ve her yıl yenilenen beyaz kartlar ise (çalışma amaçlı, eğitim amaçlı alınan oturum) “A kartı” olarak değiştirildi.
Diğer oturum kartları:
Uzun süreli oturum (3 aydan fazla) Avrupa vatandaşlarına verilen “D kartı”, Avrupa vatandaşlarının aile fertlerine verilen kart “F kartı”, özel nedenlerden dolayı verilen oturum ve annexe 8 belgesi için “F kartı”, … diye adlandırılmakta. Avrupa ülkelerinde dolaşım hakkı verilen kimlik kartlarında, güvenlik amaçlı yeni değişiklikler öngörülmekte. İleriki dönemlerde daha çok modernleşecek bu kartlara, AB’nin belirteceği
kriterler çerçevesinde, “biometrik” bilgiler, yani kişi hakkında detaylı bilgiler ve parmak izi yerleştirileceği belirtiliyor.
Elektronik kimlik kartının maliyeti ne kadar?
Her Belçika vatandaşı gibi, yabancı uyruklu vatandaşlar da yeni elektronik kartlarını aldıklarında, kart karşılığı olan ücreti ödemek zorundalar; bu
ücret 10 ila 15 Avro arasında değişmekte.
12 yaşından küçük yabancı uyruklu çocuklar için hala eski karton kimlik kartlar geçerli. Yürürlükte olan çalışmalar sonuçlandığında 12 yaşından
küçük yabancı uyruklu çocuklar da anne ve babaları gibi elektronik kimlik kartlarına sahip olacaklar.
(*) Bazı vatandaşlar yeni elektronik kartın kendilerine Belçika vatandaşlığı hakkını verdiğini zannetmektedir.
15/01/2009, Nihat Dursun, Binfikir Gazetesi Aralık 2008 köşe yazısı
