15 Aralık 1980 tarihli Yabancılar Yasası’nın “9 bis” ve “9 ter”
maddeleri aracılığıyla oturum istemi ve istenilen resmi prosedür
Nisan 2007 sayımızda halk arasında 9/3’üncü madde diye bilinen, üç aydan fazla oturum istemi ile ilgili müracaatların işleme konulduğu “Article 9 alinéa 3” maddesi üzerinde, maddenin içeriği, kimleri ilgilendirdiği ve müracaatlarda
istenilen belgeleri kapsayan açıklamalarda bulunmuştum. Ancak 1 Haziran
2007 tarihinde yürürlüğe giren yeni Yabancılar Yasası bu maddede değişiklikler yaparak ve bu maddenin işlerliğinde yeni kısıtlamalar getirerek,
maddenin işlevini iki bölüme ayırmıştır:
“9 bis” ve “9 ter”.
1 Haziran 2007 tarihinden itibaren özel şartlar çerçevesinde “insancıl nedenlerden” dolayı oturum istemi için müracaat: “ARTICLE 9 BIS”
“9 bis” ne öngörüyor ve bu “özel şartlar” nelerdir?
Ülkelerinde öldürülme riski, ölüm cezası, işkence veya diğer insanlık dışı
cezalara maruz kalan; sınır içi ve sınır ötesi savaşlardan dolayı veya özel yaşamı tehdit edici nedenlerden dolayı ülkesini terk eden kişilerin başvuruları,
“özel şartlar” olarak kabul edilmektedir.
Müracaatların yurt dışındaki Belçika temsilciliklerinde değil, Belçika’da, kişinin
hüviyetini açık olarak belirten resmi dokümanla müracaat etmesi istenmektedir. Kimlik kartına veya pasaporta (tarihi geçmiş olabilir) ek olarak
ikamet (adresi belirten) belgesi, aile toplum belgesi ve üç aydan fazla oturum
isteminin nedenini açık bir dilde belirten mektup istenilmektedir.
Müracaat hangi mercilere yapılır?
Hangi işlemler yapılmalıdır?
Belçika’daki oturumla ilgili yetkili merci İçişleri Bakanlığı’dır. Müracaatlar
bu bakanlığa bağlı “Yabancılar Polisi”nde (Office des Etrangers–Vreemdelingenzaken) incelenip karar alınmaktadır. Ancak, 9 bis maddesiyle
ilgili müracaatların, müracaat eden kişinin bağlı bulunduğu belediye başkanı
tarafından bakanlığa iletilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, müracaatın veya dosya için gönderilecek yeni belgelerin,
iadeli taahhütlü olarak (elden de direk olarak verilebilinir) belediye
başkanına iletilmesi gerekmektedir. Oturum istemiyle yapılan bu müracaat
üzerinde hiçbir karar yetkisi olmayan belediye başkanı, İçişleri Bakanlığı tarafından istendiği takdirde, dosyayla ilgili düşüncesini iletebilir.
Müracaatın “dikkate alınması” için istenilen şartlar
Dosyanın, yani müracaatın dikkate alınması için istenilen belgelerin eksiksiz olarak iletilmesi, belirtilen adreste ikamet edilmesi gerekmektedir. Adres değişikliği durumunda en kısa
zamanda, yine belediye başkanı aracılığıyla yeni adres bildirilmelidir. Müracaattan yaklaşık iki hafta sonra mahalle polisinin anketi istenilmektedir. İstenilen bu anketin müracaatın sonucuna önemli ve direkt etkisi olduğundan,
herhangi bir aksiliğe fırsat vermemek amacıyla(*) ilgili kişinin gerekli
tedbirleri alması önemlidir.
Anket sonucu olumlu karara bağlanırsa müracaat sahibine “annexe3” belgesi gönderilmektedir, ki bu belge, müracaatın 9 bis maddesi çerçevesinde işleme alındığı anlamına gelmektedir.
Anket sonucu olumsuz ise “annxe 2” belgesiyle müracaat sahibine müracaatın kabul görmediği bildirilmektedir.
1 Haziran 2007 tarihinden itibaren “ciddi sağlık sorunları” nedeniyle 3
aydan fazla oturum müsaadesi için müracaat: “ARTICLE 9 TER”
Belçika sınırları içerisinde bulunan kişinin ciddi sağlık sorunlarından dolayı
ülkeyi terk edememesi, rahatsızlığının kendi ülkesinde tedavi edilememesi
ve bu rahatsızlığın hayati tehlike yaratması durumunda, yukarda belirtilen
madde çerçevesinde İçişleri Bakanlığı’na müracaat edilip 3 aydan fazla oturum istenebilir.
Müracaatın direk olarak İçişleri Bakanlığı’na bağlı aşağıdaki adrese iletilmesi
gerekir:
Office des Etrangers-Vremdelingenzaken Service Régularisation Humanitaire-article 9 ter Chaussée d’Anvers, 59 B 1000 Bruxelles
Müracaatın kabulü için kimlik kartı veya pasaportun fotokopisi, hastalıkla
ilgili detaylı bilgiler, doktor tarafından verilen belgeler ve müracaat sahibinin
Belçika’da ikamet ettiği adres istenilmektedir.
Müracaatın cevabıyla ilgili herhangi bir süre belirtilmezken, acil durumlarda
“yabancılar polisi”nin görevlendirdiği doktorun vereceği raporla acil kararlar
alınmaktadır. Müracaat kabul edildiğinde, müracaat sahibine üç ay geçerli olan, üç defa üç ay, daha sonra aydan aya uzatılan “A1” kartı verilmektedir.
Not: Yukarda belirtilen maddelerin hukuksal anlamda teknik bilgiler kapsaması ve aynı zamanda karmaşık olması nedeniyle siz okurlar için iki
maddeyi özetlemeye çalıştım. Diğer taraftan, ilk başvurunuzun reddi durumunda yeni müracaatların kabul edilmemesi nedeniyle başvurunuzun konuyla ilgili bir “uzman” avukat aracılığıyla yapılmasını tavsiye ederim.
(*) Mahalle polisi kişiyi evde bulamadığı takdirde (bazı görevliler kapıyı
bir defa çalmayla yetiniyor), kapı üzerinde isim görmediği takdirde geri
dönmektedir. Bu durumda müracaat reddedilip, yeniden incelenme şansı da verilmemektedir.
03/04/2008, Nihat Dursun, Binfikir Gazetesi 
