Belçika vatandaşlık yasası 1984 yılında kabul edilmiş olup, bu tarihten beri, yasada 6 defa değişiklik yapılmıştır.
Belçika vatandaşlık yasasını Belçika vatandaşlığına geçişi “verme”- (attribution-toewijzig) veya hak kazanma –“edinme” ( acquisition-verwerving) olarak iki grupta toplayabiliriz.
“Verme”, vatandaşlığa direkt geçiş: kimleri kapsamaktadır?
- Soy zinciri; Belçikalı anne ve babadan doğan çocuklar,
- Evlat edinme; Belçikalı anne ve babanın evlat edindiği reşit olmayan çocuklar,
- Anne veya babanın Belçika vatandaşlığına geçmesi
- Belçika’da doğan çocuk (göçmen anne ve babadan doğan çocukların direkt Belçika vatandaşı olarak kaydedilmeleri için anne-babanın onayı gerekmektedir)
Diğer taraftan, Belçika vatandaşlığına geçişte ikinci gurubu “edinme”, yani beyanatla geçişi, seçme (option-keus), evlilik yoluyla ve yurttaşlığa alınma (naturalisation-naturalisatie) olarak dört grupta toplayabiliriz.
Beyanatla Belçika vatandaşlığını edinme
Bu yöntemle yapılacak vatandaşlık müracaatının, müracaatta bulunan kişinin ikamet ettiği belediye nüfus idaresine yapılması gerekmektedir. Müracaat edecek kişiden 18 yaşında olma ve aşağıda belirtilen şartlardan birini yerine getirmesi istenilmektedir:
Belçika’da doğma ve doğumundan itibaren Belçika’da yaşama,
Müracaat tarihinde ebeveynlerden birisinin Belçika vatandaşı olması,
Belçika’da en az yedi yıl resmi oturum belgesiyle ikamet etme ve müracaat tarihinde süresiz oturum müsaadesine sahip olma.
Bu müracaatlar en geç beş gün içerisinde bölge Kraliyet Savcılığı’na iletilmektedir. Savcılık tarafından, araştırma için müracaat eden kişinin mahalle polisi görevlendirilir. Dosyaya eklenilen rapor ve kişiye ait diğer bilgiler incelendikten sonra en geç dört ay içerisinde karar müracaat sahibine iletilir. Dört ay içerisinde cevap gelmediği takdirde müracaat nüfus idaresi tarafından olumlu karar olarak kabul edilir. Savcılık tarafından reddedilen müracaatlar Brüksel’deki komisyona gönderilmektedir. Ayrıca, dosya Brüksel’e gönderilmeden evvel, verilen olumsuz karara Birinci Asliye Mahkemesi”ne başvurarak itiraz edilinebilinir.
Seçme (Option-keus) yoluyla Belçika vatandaşlığına geçiş
Bu yöntemle yapılacak vatandaşlık müracaatında, müracaatta bulunan kişinin ikamet ettiği belediye nüfus idaresinde yapılması gerekmektedir.
Kimler başvurabilir?
Belçika’da doğan çocuklar
Müracaat anında ebeveynlerden birisinin Belçikalı olması şartıyla, yurt dışında doğan çocuklar,
Anne veya babasıyla altı yaşından evvel en az bir yıl Belçika’da ikamet eden kişiler.
Müracaatta bulunan kişilerden, müracaat tarihinde aşağıda belirtilen şartlar istenilmektedir:
Yirmi iki yaşından küçük, on sekiz yaşından büyük olma,
Son 12 ayda Belçika’da ikamet etme
On dört yaşından on sekiz yaşına kadar Belçika’da ikamet etme, veya en az 9 yıl Belçika’da ikamet etme. Kişinin doğduğu dönemde ebeveynlerden birinin Belçika vatandaşı olması durumunda bu şart istenilmemektedir.
Evlilik yoluyla Belçika vatandaşlığını edinme
Belçika’ya evlilik, aile birleşimi çerçevesinde, gelen yabancılar üç aydan fazla oturum müsaadesiyle, Belçika’da en az üç yıl ikamet ettikten sonra vatandaşlığa müracaat edebilirler.
Vatandaşlığa müracaat süresi üç yıl olarak belirtilmiştir ancak, müracaat için eşlerin en az altı ay birlikte yaşamış olmaları yeterlidir.
Yurttaşlığa alınma
“Naturalisation-naturalisatie” yoluyla belçika vatandaşlığına müracaat etmek için on sekiz yaşında olma ve en az üç yıldır (iltica başvurusu kabul edilenler için iki yıl) resmi olarak Belçika’da ikamet etme ve en az üç aylık oturum müsaadesi şartı mecburi kılınmaktadır. Vatandaşlığa müracaat ücretsiz olup müracaat formuyla birlikte bir doğum kayıt örneği istenilmektedir. Hazırlanan müracaat dosyasını, bağlı bulunduğunuz belediyenin nüfus idaresi aracılığıyla veya kendi imkanlarınızla Brüksel’e (adres müracaat formunda belirtilmektedir) göndermeniz gerekmektedir. Gönderilen müracaatlar, adli mercilerden ve Yabancılar Bürosu’(Office des Etrangers – Vremdelingenzaken)’ndan istenilen raporlar eşliğinde, Parlamento’da bulunan farklı parti milletvekillerinden oluşan bir komisyon tarafından incelenir ve karar alınır. Alınan karar olumlu ise Resmi Gazete’de yayımlanmak üzere gönderilir. Olumsuz verilen cevaplar da resmi itiraz hakkı yoktur fakat müracaat sahibi Meclise ( Komisyona) mektup yazabilir.
Çifte vatandaşlık
Belçika vatandaşlık yasası çifte vatandaşlığı kabul etmektedir. Çifte vatandaşlıkla ilgili daha evvel başka bir uyruğa geçen bir Belçika vatandaşı Belçika vatandaşlık hakkını kaybederken 2006 yılının sonunda yürürlüğe giren yeni değişiklikle, Belçika vatandaşları başka bir devletin vatandaşlığını alsa bile Belçika vatandaşlığını hakkını kaybetmemektedir.
On sekiz yaşından itibaren vatandaşlığa başvurularda kişinin “entegrasyonu” (çevresiyle uyumu, dil bilme, vs) şartı istenilmektedir. Diğer taraftan, son bir yıldan fazla bir süredir Belçika’da evlilik yapıp da iki yıldan az bir süre içerisinde eşinden ayrılan kişilerin müracaatları, evliliğin Belçika’da oturum almak için yapıldığı, kısacası sahte evlilik gerekçesiyle reddedilmektedir.
22/01/2008, Nihat Dursun, Binfikir Gazetesi Ocak 2008 köşe yazısı
