Sayın okurlar, geçtiğimiz son birkaç ayda Belçika’da veya Türkiye’deki Belçika Büyükelçiliklerinde göçmen kökenli her aileyi uzaktan ve yakından ilgilendiren, resmi veya resmi olmayan bir takım yeni prosedürlerle karşılaştığınızı gözlemlemişsinizdir. Bu yeni prosedürleri kısaca Belçika devletinin yabancılar (göçmenler) politikasıyla ilgili yeniliklerden bir bölüm olarak özetleyebiliriz.
Karara bağlanan ve 1 Nisan 2007 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek diye konuşulsa da ilgili yasanın ön gördüğü gibi, aslında bu yasal yeniliklerin resmi olarak 1 Kasım 2007 tarihinden evvel yürürlüğe girmesi gerekmektedir, ancak hâlâ bu konuda kesin bir tarih belirlenmemiştir.
Bu yenilikler özellikle aile birleşimi kapsamında çıkarılan ve Aralık 2006 sayımızdan beri üzerinde sizleri bilgilendirmeye çalıştığım aile birleşimi (regroupement familiale - familiehergroepering) ile ilgili 15 aralık 1980 tarihli yasanın 10. ve 40. maddelerinde yapılacak değişikler ve yeni eklenen maddelerdir.
Bu yasal yenilikleri veya şartları dört ana başlıkta toparlayabiliriz
1-Yaş sınırı: yasayla ilgili 4 Temmuz 2006 tarihli raporda yaş sınırının zorla yapılan evlilikleri önlemek, evlenecek gençlerin yeterli “olgunluğa” (bazı kız çocukları evliliğe müracaat ettiklerinde hala anne ve babalarına bağlı oldukları, eğitimlerine devam ettikleri belirtilmektedir) kavuşup kendilerine ait gelir ve kurulu bir hayata göçmelerini sağlamak, vs. amacıyla alındığı belirtilmektedir.
Kısacası aile birleşimi kapsamında vize müracaatında bulunmak için eşlere 21 yaşında olma şartı koşulmaktadır.
2-Yeterli gelir ve konut şartı: Belçika’da ikamet eden ve aile birleşimi
Çerçevesinde vize müracaatında bulunan kişinin belgeler eşliğinde yeterli bir gelire, gelecek kişi veya kişilerle (eş, annebaba, 18 yaşından küçük çocuklar ve özürlü olan 18 yaşından büyük çocuklar) birlikte ikamet edecekleri bir konuta sahip olma şartı getirilmektedir. Bu şartın amacı yine yukarda belirttiğim tarihli raporda aile fertlerinin, özellikle çocukların tehlikeden uzak sağlıklı bir ortamda yaşamalarını sağlamak ve “uyku pazarı” (marchands de sommeil) denilen uygulamayla mücadele amacıyla alındığı belirtilmektedir.
3-Sağlık sigortası şartı: Belçika dışından ailesine gelecek kişilerden sağlık sigortası istenilmektedir.
4-Kontrol ve zorunlu birlikte kalma süresi: Önceki yasa kapsamında (hala yürürlükte) aile
birleşimi çerçevesinde Belçika dışından gelen veya Belçika’da yapılan evliliklerde yabancı uyruklu kişinin kesin oturum hakkına kavuşması için eşlerin bir yıl birlikte yaşama koşulu ve üç ay süreli “kontrol” ( polisin raporunu hazırlama süresi) mecburiyeti getirilmekteydi.
Bunun yeterli olmadığı gerekçe gösterilerek, yeni yasa bu süreyi üç yıla çıkartmaktadır ve bu kontrol iki safhada yapılacaktır:
-Birinci safhada evliliğin ilk iki yılı birlikte yasama koşulu yerine getirilmediği taktirde, yani evliliğin herhangi bir nedenle bozulması durumunda, İçişleri Bakanlığına bağlı “yabancılar polisi” (Office des étrangers – Vremdelingenzaken) aile birleşiminden faydalanan kişinin geçici oturumunu iptal edebilecektedir.
-İkinci safhada, üçüncü yıl içerisinde evlilik birliğinin bozulması mazeret gösterilerek aile birleşiminden faydalanan kişinin geçici oturumunu tamamen iptal edilecektir. Aynı zamanda, yetkili yargı organları evlilik kurallarının yerine getirilmediği (“resmi nikâhlı eşi bırakıp başka kişiyle yaşama”, vs.) taktirde eşlerin resmi evliliğini iptal etme yetkisine sahip olacaktır ki bu durumda İçişleri Bakanlığı tarafından aile birleşiminden faydalanan kişinin Belçika’yı terk etmesini zorunlu kılınacaktır.
01/02/2007, Nihat Dursun, Binfikir Şubat sayısı köşe yazısı