Evlilik deyince akla renkler gelir ancak bu renkler evlilikteki mutluluğun, sevincin, heyecanın, paylaşımın,… simgesidir. Örneğin nikâh şekeri, davetiyede kullanılan renkler, gelinliğin rengi, düğün salonunda kullanılan renkler, vs. Özetle  toplumumuzda “renkli evlilik” mutlu evliliğin sembolüdür.   Konumuzun başlığında belirttiğim evlilik renkleri ise tamamen farklı olup Belçika’da evliliğe verilen “hukuksal renklerdir.”   Yirmi yılı aşkın süredir Belçika’da gündeminde olan  “beyaz evliliğe” (mariage blanc - schijnhuwelijk), son yıllarda yeni bir renk daha katıldı: “gri evlilik” (mariage gris – grijs huwelijk).   Nedir beyaz ve gri evlilik? Belçika resmi kurumlarınca beyaz evlilik, “bir kişinin Belçika’da oturum alabilmek için diğer bir kişiyle anlaşarak yaptığı evliliktir.” Gri evlilik ise, yine “bir kişinin kendi kişisel çıkarı çerçevesinde (oturum alma,…) başka bir kişiyle, onu kandırarak yaptığı evliliktir” diye ifade edilmektedir. Yabancılar Ofisi’nin (Office des Etrangers - Vreemdelingenzaken) yayınladığı raporda Belçika’da, 2009 yılının ilk üç ayında 10.500 beyaz veya gri evliliğin yapıldığı belirtilmektedir. Bu rakam 2008 yılı için 9000 olarak bildirilmektedir. Son beş yılda 4 kat artan bu tür evliliklerle mücadele amacıyla, beş kraliyet savcısının hazırladığı genelge 15 Ekim 2009 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmuştur.  Genelge, beyaz ve gri evlilikleri bir grupta toplayarak “danışıklı/gerçek olmayan evlilik” terimini kullanmaktadır .   Özetle “Danışıklı/gerçek olmayan evlilikle” mücadelede uygulanan resmi ve hukuksal süreç:  Danışıklı evlilikle mücadele, nikah öncesi ve nikah sonrası diye iki grupta toplanıp dört resmi kurumun ortak çalışmasıyla yürütülmektedir. Nikah öncesi: ilk denetim, resmi nikah öncesinde, evlenecek kişiler arasındaki yaş, aynı dili paylaşmama, vs. kriterleri göz önüne alınarak, evlenme dairesinde başlatılmaktadır. Evlenme memuru evlilik müracaatını reddetme veya uzatma yetkisine sahiptir. Şüpheli durumda memur, evlenme tarihini iki ay geciktirerek bölge savcılığından, yapılan evlenme müracaatıyla ilgili görüş isteyebilmektedir. Belirtilen kuşkular dahilinde detaylı anket için kraliyet savcısı dosyayı polise iletmektedir. Yapılacak anket kapsamında polise (mahalle polisi) düşen görev ise, müracaatta bulunan kişilerin evlilik münacatları çerçevesinde, mecburi olarak iki aylık bir süre içerisinde detaylı ek bilgi edinmektir.  Yapılacak anket,  belirtilen iki aylık süre içerisinde yapılmadığı takdirde,  süre aşımından dolayı yapılan evlenme, yani nikah müracaatının kabul edilmesi zorunludur.    Resmi nikah sonrası: 15 ekim 09 tarihli genelgede, “danışıklı evlilikle” mücadele kapsamında özellikle Belçika vatandaşı kişiyle yabancı uyruklu kişiler arasında yapılan evlilikler,  nikah sonrası, belirli bir     süre “gözetim altında”  tutulmaktadır. Bu süre içerisinde, evlilikle ilgili  kuşkulu bir durum söz konusu ise kraliyet savcısının isteği üzerine, polis evlilikle ilgili anket/araştırma yapabilmektedir. Bu anket/araştırma evlenen kişilerin ikametinde, komşulardan, evlenen kişilerin ikametlerine yakın esnaflardan, postacıdan, aile fertlerinden, evlilik yapan kişilerin reşit olan çocuklarından, nikah şahitlerinden  alınan  bilgiler kapsamında yapılmaktadır.  Ayrıca, polis gerek gördüğü durumlarda evlenen kişilerin birlikte yaşayıp yaşamadıklarını kanıtlamak amacıyla ikametlerinde mutfak, banyo, yatak odasını kontrol etme yetkisine sahiptir. Bu kontrol bir çok defa da gerçekleşebilir. Diğer taraftan evlenen kişiler ayrı ayrı polis tarafından çağrılarak ifadeleri alınabilmektedir.  Ayrıca, yukarıda belirttiğim her iki durum kapsamında, müracaatta buluna kişi veya  kişiler hakkında detaylı bilgiye sahip olan Yabancılar Ofisi, yukarıda belirttiğim kurumlar için bilgi merkezi ve bu kurumların aldığı ret kararını ilgili kişi veya kişilere iletme görevini üslenmektedir. Yurt dışında yapılan evliliklerde, “danışıklı evlilik” kuşkusu durumunda,  aile birleşimi vizesi müracaatı sonrası, Yabancılar Ofisi, konsolosluk yetkililerin verdiği rapor kapsamında Belçika’da ikamet eden kişi hakkında araştırma/anket yapılması amcayla bölge kraliyet savcısından dosyayla ilgili rapor isteme yetkisine sahiptir.    Genelge kapsamında ön görülen ceza Yapılan anket/araştırma sonrası yapılan evlilikte suç unsuru bulunduğu takdirde yetkili mahkeme evliliği iptal edebilmektedir. Evliliğin iptali ve hatta, vatandaşlık yasasının 23. maddesine dayanarak hak kazınılan Belçika vatandaşlığı da iptal edilebilmektedir.   Maalesef bu genelge “normal evliliklerde” de birtakım sorunlara neden olmaktadır. Örneğin, aile içi sorunlarda aile birleşimi  kapsamında Belçika’ya gelen eşe karşı, Belçika da kesin oturum olan diğer eş tarafından  bir baskı unsuru olarak kullanılabilmektedir. Bu tür durumlarda mağdur olan kişilerin durumu adli mercilere iletmesi tavsiye edilir.   Duyuru: “kaçaklara af” kapsamında müracaat eden kişilerin, müracaatlarından beş veya altı  haftalık bir süre sonrası haber almadıklarında, yanlarında dil bilen bir kişiyle mahalle polisine kadar gidip bilgi edinmeleri olası yanlışlıkları veya belirsizlikleri önleyecektir.   23/02/2010 – Nihat Dursun Binfikir gazetesi Şubat 2010 sayısında yayınlanmıştır