Öyle bir dünyada yaşıyoruz ki, Belçika’da olduğu gibi birçok Batı Ülkesi vatandaşı « Bizi günah işlemeye yöneltmeyin » diyerek siyaset arenasına doğru haykırmaktalar. Neden günaha kışkırtılmamak için dua ediyor bu insanlar ? Burada iki ayrı yol seçimi bulunmaktadır. Birinci yol olarak geçmiş zamanlar kapsamında tüm deneyimlerin kanıtladığı gibi yetkin bir nedeni vardır bunun ; kişiler, kötüye eğilim yeterince güçlü ve yeterince sık olduğunda, günaha daha çok yönelirler. Güçlü, silahlı birliklerin varlığı, sahiplerini şiddet yoluna yöneltebilecek önemli bir kışkırtıcıdır. « Si vis bellum, para bellum », yani « Savaş istiyorsan, savaşa hazırlan » ve savaş hazırlıkları ilerleyen bilim ve teknolojinin tüm kaynaklarıyla yürütülürken, saldırıya, haklı çıkarların savunulması ve güçlendirilmesine, açıkça belirlenmiş bir amacın anlaşılmasına doğru bir eğilim, adlarla nedenler değişir. Ancak savaşın niteliği aynı kalır, gittikçe daha da yoğunlaşır. Sonunda da en önemli nokyata varılır. Bir ulusun, stratejik olarak önemli bir biçimde O veya Şu uluslardan daha iyi silahlanmış olduğu kesinlikle anlaşıldığı andır bu. İkinci Dünya Savaşı’nda tüm savaşanlar, bu kötülük yapma isteğine yenilmişlerdir. Artık günümüzde Batı Dünyası içinde savaş diye bir şey kalmadığına göre, si vis bellum, para bellum ifadesini neye bağlamak gerektiğinin polemik taşıyabileceğini söyleyebilirim. Yine de son yıllarda cereyan eden mali ve ekonomik krizler sayesinde ikinci yol seçimini değerlendirmeye çalışacağım. İkinci yol üzerine günlük yaşam içinden örnekler vereceğim. Buna bir nevi işaretleri değiştirmek adını da verebiliriz. Durup dururken yol işaretleri değiştirilirse, trafik ne hale gelir? Karmakarışık, çekilmez ve tehlikeli bir ortamda araba kullanmak zorunluğu doğar. Veya telefonu ele alalım. Telefonda yanlış bir bağlama sonucu istediğiniz değil de karşınıza bir başkası çıkabilir. Suç elbette sizlerin değil. Suç, kaynakların en verimli şekilde kullanılmasını engellemeye çalışan kötü maksatlı marifetçilerdedir. Günümüz ekonomisi de karmaşık bir işaret sistemli ekonomi ağına benzemektedir. 1980’li yıllarda temeli atılan Uruguay Round adlı Dünya ticaret akışını düzenleyen anlaşmadan önce iyi veya kötü kurallar üzerine kurulmuş bir ekonomi anlayışı vardı. Bir şey telâffuz edilince herkesin kafasında ona bağlı benzeri fikirler ve görüşler uyanırdı. Şimdi ise ekonomi dediğinde, bu kavramın içeriği boşaltılmış, çıplak, zıpçık, kendisinden başka sadece densizleri hatırlatan bir teneke kelime madalya olarak varlık göstermektedir. Kısacası borsacılar salyangoz satıcılarıyla eşdeğer olmuşlardır. Birkaç kişinin çıkarları adına birçok ülkeyi ve nufusunu zora sokmanın da hesabı sorulmalıdır bence. Böylece, Batı Dünyası’nda ortaya çıkan durum içler acısıdır. Ülkeler arasında ortak çıkar dayanışması ile ülkelerin kendi içindeki etnik, dini veya milli ortak değerler dayanışmasının günümüzde tehlike altında olduğu açıkca bellidir. Her hangi bir şeye direnmek ; dünyadaki her şeye, giderek dünyanın kendisine direnmek, insanın temelinde yatan birincil ve sessiz sedasız bir düşüncenin gösterişliliğidir. Demek ki, insan kendi kendisini yaratmak zorunda olduğu gibi, insan ekonomik ortamını da kendisi yaratmak zorundadır. Aksi halde karışıp duracaktır yaşamımız. 02/02/2012, Mehmet Aydoğdu, Binfikir Gazetesi Kasım 2011 sayısı köşe yazısı