Türkiye’de ezberci eğitim sisteminin düşünmeyen, sorgulamayan ve çözüm üretemeyen bireyler yetiştirdiğini hep tekrarlar dururuz. Gündelik yaşamımızın tam ortasında yer alan, hayatımızı kolaylaştıran bilim ve teknoloji konusunda bildiklerimiz çoğumuz için sınav kâğıtlarında kaldı. Belçika’da sık sık açılan bilim fuarları ve çocuk üniversitesi gibi ilginç etkinliklerle bilim ve teknoloji eğlendirici bir şekilde çocuklara ve gençlere yaklaştırılır. Ayrıca Brüksel ile Anvers arasındaki Mechelen kentinde bulunan Flaman Bilim ve Teknoloji Deney Merkezi-Technopolis her gün dört yaşından 94 yaşına kadar binlerce ziyaretçiyi konuk ediyor.
Daha Technopolis’e girmeden kapıda bir otomobili ne kadar kolay kaldırabileceğinizi deniyorsunuz. Yıllar önce okuduğunuz makara konusunu öğrenmek için, makaraya alıp ezberlediğiniz formüllerin yerine yaşamdan örneklerin daha etkili olduğunu bir kez daha fark ediyorsunuz. Görmek, duymak, dokunmak ve en önemlisi de denemek; işte Technopolis bu!
Beş metre yükseklikte bisiklet sürmek, çivilerin üzerine yatmak, uçağı gerçek bir pilot gibi indirmek, saçlarını elektrikle diken diken yapmak, sabun köpüğünden oluşan kocaman balonun tam ortasında durmak... 280’den fazla interaktif serginin yer aldığı Technopolis’te her yaştan insanın bilimsel deney yaparken eğlendiğini görmek mümkün. Gündelik materyallerin arkasında ne kadar bilim ve teknoloji saklı olduğunu keşfetmek gerçekten eğlenceli.
Pisagor teoremini geometrik şekillerdeki tahta bloklarla oyun oynayarak daha iyi anlayabildiğiniz merkezde, birbirinden ilginç zekâ ve el becerisi oyunu da var. Sesin yankılanmasını, bulutun nasıl oluştuğunu, gözümüzün bizi nasıl aldattığını, suyun kaldırma kuvveti ve taşımada kullanılması, televizyon ve radyoda zaman yolculuğu, kanatların uçağı nasıl uçurduğu, ayda, güneşte ve diğer gezegenlerde kaç kilo olduğunuz, çeşitli besin maddelerinin içinde bulunan su miktarını... daha saymakla bitmeyecek birçok şeyi deneyerek öğrenmeniz ya da keşfetmeniz mümkün. 4-8 yaş grubu çocuklar için özel olarak hazırlanan bölümde ise çocuklar çevrelerindeki dünyayı interaktif sergiler aracılığıyla yeni bir yöntemle “eğlenerek-oynayarak” öğreniyor. Üzerinde kendi fotoğrafları olan paralar basıyor, pizza yapıp, süpermarkette alışveriş yapıyorlar örneğin.
Özel ses efektlerinin, video ve tiyatronun kullanıldığı 30 dakikalık eğitici gösteride Lucy Bones adlı iskelet ile 16 yaşındaki Katia Morgana arasındaki diyalog vücudu ve işleyişini anlatıyor. “İnsan vücudunun (kaba) bilimi” adlı sergide “sümükten osurmaya” ayıpçı salgılar ve sesler hakkında bilgi veriliyor, nedenleri açıklanıyor.
Yaşlıların yaşlılara teknoloji öğrettiği aktivite, özel okul gruplarına yönelik etkinlikler, Belçika çapında gezen sergiler... her kesime hitap ediyor Technopolis.
Yedi yaşındaki kızımla en fazla 2-3 saat ayırmak üzere sabah erkenden gittiğimiz Technopolis’ten gün boyunca çıkamadık. Ancak yine de tüm seçenekleri deneyemedi kızım. Öğle vakti Gigabyte adlı restoranda karnımızı doyurduk. Bir dahaki sefere ailece gidip Megabyte’ta piknik yapacağız!
06/04/2009, Erdinç Utku (İlk olarak 5 Nisan tarihli Cumhuriyet Dergi’de yayınlanmıştır)
