Küreselleşiyoruz, dünya küçülüyor, küresel köy oluyoruz. Küreselleştikçe birbirimizden daha da uzaklaşıyoruz. Aynı ortamı, aynı evi, aynı işyerini, hatta aynı yatağı paylaşan insanlar arasındaki mesafeler uzadıkça uzuyor. 24 Ekim Belçika’da “kucaklaşma günü”ydü. Daha önce Brüksel, Anvers, Leuven vb. çeşitli kentlerde “bedava kucak” etkinlikleri düzenlenmişti ama “Bugün müdürünüzü, meslektaşınızı, arkadaşınızı, temizlikçiyi, komşunuzu, öğretmeninizi ya da tanımadığınız birini kucaklayabilirsiniz. Çünkü bugün ulusal kucaklaşma günü” çağrısıyla Flamanlar 24 Ekim’i Belçika’da resmen ulusal gün haline getirmek için ilk adımı attılar ve 24 Ekim’in ülke düzeyinde “kucaklaşma günü” olması için çaba harcadılar. Özellikle Flaman devlet televizyon ve radyosu VRT kampanyaya destek verdi. Radyo ve televizyon programları ve kucaklaşma şarkıları ile Belçikalıları güne katılmaya teşvik etti. Ellerine “Bedava Kucak” yazan birer karton alan radyo ve televizyon çalışanları birbirleriyle kucaklaşarak kampanyaya kendileri de katıldılar. Flamanların başlattığı “24 Ekim resmen ulusal kucaklaşma günü olsun” kampanyasına Valonlar da destek verirse bu iş olur gibi geliyor bana. Ancak önce Valonlarla Flamanların kucaklaşması lazım. Zaten 21 Kasım 2007’de Leuven Katolik Üniversitesi (KUL) öğrencileri Belçika’nın birliği için Valon ve Flaman öğrencilerin kucaklaşması etkinliği düzenlemiş ve yaklaşık 400 öğrenci katılmıştı. Daha önce düzenlenen “İyi günler/Merhaba deme haftası” ve “beklenmedik bir anda övgü dolu sözler söyleme kampanyası” eylemleriyle yaptıkları gibi organizatörler “kucaklaşma günü” girişimi ile de yabancılaşmayla mücadele etmeyi amaçladılar. İnsanları davranışlarını değiştirmeye çağırarak toplumsal bozulmaya ve yozlaşmaya karşı direndiler. “Hepimiz insanız ve zaman zaman sevgiye gereksinmemiz var” diyen organizatörler, kampanya ile insanları tekrar birbirlerine yaklaştırmayı ve hiç kimsenin yalnız olmadığını göstermeyi amaçladılar.
Flamanlar kucaklaşma günü fikri için Avustralyalı Juan Mann’dan esinlenmişler. Mann 30 Haziran 2004’te Londra’dan Sydney’e dönüşünde havaalanına geldiğinde kimsenin onu beklemediğini görür ve duygusal selamlaşmalardan etkilenir. Kendi kentinde kendisini kimsesiz, yalnız “bir turist gibi” hisseder. Hemen “Bedava sarılma” yazan bir levha ile sokağa çıkar ve bu dünyada “free hugs” hareketinin başlangıcı olur. 80 ülkeye yayılmış olan bir incelik, kibarlık ve insanları birbirine yaklaştırma hareketidir bu. 31 Aralık 2006’da Ankara’da Kuğulu Park’ta, 28 Temmuz 2007’de İstanbul’da Taksim Meydanı’nda ve İzmir’de de “bedava kucak” kampanyaları düzenlenmiş. Birinin gününü biraz daha güzelleştirmek, insanlarla buluşmak ve dünyaya yabancıların (tanımadıklarımızın) o kadar da kötü olmadığını göstermek, insanları bir araya getirmek ve mutlu anları paylaşmak ve yaşama biraz daha hafiflemiş olarak devam etmek, insanların insanlar için var olduğunu göstermek “bedava kucak kampanyası”nın amaçlarından bazıları.
“Kendinizi üzüntülü ve dünyada yalnız hissettiğinizde, insanlarla konuşmak, biriyle gülmeyi paylaşmak, birinin size gülümsediğini görmek, sizi sarmalayıp kucaklayan ve her şeyin düzeleceğini söyleyen birine rastlamak yükünüzü hafifletir. Ya hiç kimsesi olmayanlar ne yapacaklar? Ailesi çok uzaktakiler? Arkadaşları tarafından anlaşılamayanlar?” diyen Mann elinde “bedava kucak” levhasıyla sokağa çıktığında ilk 15 dakikada insanlar merakla bakmışlar. Duran ilk kişi Juan’ı omuzlarından tutarak kedisinin o sabah öldüğünü, araba kazasında kaybettiği tek kızının ilk ölüm yıldönümü olduğunu anlatmış. Kendisini dünyanın en yalnızı hisseden kadının gerçekten de kucaklaşmaya ihtiyacı varmış. Juan ile kucaklaştıktan sonra gülümsemiş. Kucaklaşma gününde Belçika’da güne katılanlar ellerinde bedava kucak yazılı levhalarla sokaktan geçenleri kucakladılar. Öğrenciler gün boyunca sokaklarda, huzurevlerinde, marketlerde bedava kucak dağıttılar. Bazı kentlerde önceden belirlenen saatlerde “kucaklaşma anı” yaşandı. “Kuzeyden güneye doğru gitikçe insanlar birbirlerine daha sıcak yaklaşıyor ve kucaklaşmak doğal hale geliyor” gibi bir algılama var Batı’da. Büyük kentlerdeki okurlar otobüste, minibüste, caddede.. nerede olursanız olun, şöyle bir bakın bakalım etrafınıza, kaç kişi size merhaba diyor, sizinle konuşuyor ya da sessizce gülümsüyor? Yabancılaşıyoruz, yalnızlaşıyoruz... Ne yazık ki işimiz kampanyalara kaldı!
03/11/2008, Erdinç Utku (İlk olarak dünkü Cumhuriyet gazetesinde yayımlanmıştır)
