Seçim akşamı sonuçların en çok merak edildiği Schaerbeek belediyesinde yoğun koşuşturmalar meydana geldi. PS-cdH-Ecolo sol ittifak anlaşması imalandı imzalanacak derken şok haber düştü ve Ecolo, belediye başkanı Clerfayt’nin MR’i ile anlaşmaya vardı. Bu çok tartışılan kararın perde arkasını, nedenlerini ve Brüksel’in genelinde doğurduğu sonuçları detaylarıyla sıralayalım. Sol ittifak neden kabul edilmedi? Ecolo, Murat Denizli ve Van Gorp yüzünden mi PS’e karşı çıktı? Durant’ın kararı Ecolo’da nasıl karşılandı? “Brüksel’e karşılık Schaerbeek” pazarlığı yapıldı mı?
Önce biraz geriye dönüp Bernard Clerfayt’nin Binfikir’e Mayıs ayında verdiği bir demeçten alıntı yapayım: “PS’e ve Onkelinx’e de mesajım şu: Schaerbeek hâlâ geçmişin izlerini silmedi. Buradaki çalışmayı bozmak amacıyla gelmemek gerekiyor. Buradaki çalışmaya katılmak veya bunu güçlendirmek gerekiyor. Onkelinx, bu mücadelede PS’i daha aktif görmek istiyorsa, gelebilir ve birlikte çalışırız.” Yani Clerfayt’yi koltuğundan sökme politikası güden PS’in bu tavrı belediye başkanını kızdırmış olsa gerek.
Bir ipucu daha verelim, bu kez Ecolo’lu İsabelle Durant’la Eylül sayımızdaki röportaja dönelim: “2000 yılındaki seçimlerde MR ve Ecolo’nun koltuk sayıları iktidar kurmak için yetiyordu, fakat biz sol görüşü temsil edip daha geniş bir iktidar için PS’i de yanımıza aldık.” Bu iki demeçten çıkarılacak sonuç gayet basit: belediye’nin menfaati için iyi niyetli ve geniş bir siyasi taban aranmalı.
Buna karşılık PS’in amacı Elio Di Rupo’nun da canlı yayında açıkladığı gibi “Brüksel’de mümkün olan her yere bir Zeytin ağacı (PS-cdH-Ecolo sol ittifakının mecazi adı) kurmak” olarak belirlendi. Yani Schaerbeek’e 100 km öteden bir Yıldız getirip liberalleri koltuktan devirmek. Üstelik 6 yıl önce vazgeçilmez olmamasına rağmen Ecolo ve MR’in “jest”ini unutup, belediyenin menfaatlerini gözardı edip, sadece koltuk ve iktidara odaklanmak. İşte PS, bu ihtirasın kurbanı oldu.
Bu, işin teknik kısmı idi. Şimdi geçelim tartışmanın özüne. Önünde sol ittifak dururken Durant neden MR ile anlaştı? Çünkü anlaşmayı onaylaması gereken Ecolo ilçe teşkilatı ve parti yandaşları, PS listesinde Van Gorp ve Murat Denizli başta olmak üzere adı aşırı sağ ile anılmış insanlarla ittifak etmek istemedi ve baskı oluşturdu. PS’in listesini kesinlikle sol görüşü temsil etmemekle suçlayan Ecolo, projelerin devamı için MR ile devam kararı aldı.
Bir kaç hafta önce başlayan protesto akımı, Ecolo ve PS sempatizanlarının bile bir bölümünü MR’e oy vermeye itti. Hepsinin gerekçesi aynı: “biz partimizin iktidarda olmasını istiyoruz, ama Clerfayt’nin kesinlikle en az bir dönem daha başkanlık yapıp projelerini yürütmesini istiyoruz.” Yani Schaerbeek’te yapılan anlaşma, seçmenin isteğini yerine getirdi. Üstelik İsabelle Durant PS tarafından ikiyüzlülükle suçlanırken, herkes olayın bir diğer yüzünü unuttu: Durant, diğer Ecolo ilçe teşkilatlarını bile karşısına aldı, zira Schaerbeek’te sol ittifakının bozulmasına içerleyen PS, Ecolo’nun haricinde bir ittifakın mümkün olduğu her belediye’de yeşilleri saf dışı bıraktı. Hatta bir ara kulislerdeki en büyük müzakere Brükselle Schaerbeek takasıydı: PS Ecolo’ya, “eğer Schaerbeek’te bizimle gelirseniz, Brüksel’de sizi yanımıza alırız.” Tüm baskılara rağmen Durant taviz vermedi ve bu karar Ecolo için Brüksel, Anderlecht ve İxelles belediyelerinde muhalefete düşme sonucu doğurdu. Öyle ki bugün Brüksel belediye sarayındaki basın toplantısında Freddy Thielemans, PS-cdH ittifakını sunarken Ecolo ve Durant hakkında, “biz güçlü partilerle ittifak edip proje üretiriz. Eğer bazıları kendi üyelerine anlaşmaları bozmamayı öğretmezse ve onları kontrol edemezse, bizim yapacağımız bir şey yok” deyip, Ecolo’yu neden dışladıklarını ağır bir eleştiri ile açıkladı.
Ancak burada yerel siyaset adına alınması gereken dersler var:
İsabelle Durant her ne kadar partisine zarar verdiyse de, kendi belediyesinin menfaati adına, yani seçmenlerin menfaati adına taviz vermekten kaçındı. Kararının doğruluğu ve yanlışlığı hakkında düşüncemizi belirtmek yersiz, herkes kendi muhasebesini yapar. Fakat onurlu ve tüm iç baskılara rağmen tutarlı bir tavır sergilediği için, bu kadar seviyesizleşen bir kampanya’da saygıyla karşılanması gereken (kendisine kızgın olan Ecolo’lular tarafında dahi) bir karar verdi.
Yerel seçimler vatandaşlarla en yakın olunan, yerel gerçeklerin en ağır hissedildiği dönemlerdir. PS’in parti merkezli politikaları ve “bu belediye’ye karşı şu belediye” tavırları, kesinlikle sorgulanması gereken tavırladır: bir belediyenin geleceğini partiler mi, yoksa seçmenler ve onların oyları mı belirler? Cevabı belli. Merkezler ellerini biraz çekip yerel teşkilatlara güvenmek zorundalar. PS’in bunu hatırlaması gerekir. Belediye başkanının seçmenlerce belirlendiği Valon bölgesinde bile Namur’de olanlar bu konuda ibret vericidir: eski başkan Anselme (PS) ağır bir oy kaybına uğramasına, skandallarla uğraşmasına ve rakip listelerde (Ecolo ve cdH) kendisinden daha fazla tercih oyu alan isimler olasına rağmen, liberallerle birleşip belediye başkanlığını sürdürdü, zira MR’de hiçbir aday kendisinden daha fazla tercih oyu almamıştı. Yani seçmenin belediye başkanını belirleyecek tercih oyları boşa gitti.
İşte Schaerbeek’te olduğu gibi “solcu olmama rağmen MR’e oy verdim” diyen sempatizanların da gerekçesi budur. PS için sol çizgiyi hatırlama zamanı geldi de geçiyor bile.