Sevgili Haydar Abi
Adana’ya sağsalim vardığını ve hemen okey müsabakalarına başladığını öğrenince inan çok sevindim. Sağolsunlar arkadaşlar cepten arayıp bilgi veriyorlar. Onlar anlattıkça sizin muhabbetlere ağzım sulanıyor, “Haydar Abi’den rica edeyim de Desti Travel’dan bana bir bilet ayarlasın ben de Adana’ya gideyim” diye içimden geçiriyorum ama delikanlılığa yediremiyorum, isteğim kursağımda kalıyor. Siz gittiniz Brüksel’de okey olayı öldü. Kahveler boşalınca ben de kendimi internette okey oynamaya verdim. Haydar Abi ne olur biran önce dönün yoksa ben de internette okey bağımlısı olacağım. Sıkıntıdan delikanlılığı bozduracağız.
Sevgili Haydar Abi,
Sen hep “okey zeki adam işidir, bu konuyu akademik olarak ele almak, eğitim verek gerekir” derdin de biz kulak arkası ederdik. Meğer Osmanlılar zamanında Saray’da da okey popülermiş. Enderun’da okey oynanırmış. Okey hakkaten soylu ve asil bir oyunmuş. Tüm bunları internette öğrendim.
Ayrıca http://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/erdal_sahin_okey_oyunculari_argosu.pdf
adresinde okey argosu ile ilgili hoşuna gidecek bir akademik çalışma buldum. Bu işin raconunu öğrenmek isteyenler bu çalışmadan yararlanabilirler. Erdar Şahin diye harbi bir akademisyen üşenmemiş konuyu araştırmış. Boru değil, okey bu! Tabii ki araştıracak. Fakat tartışma, yanlış anlama, belirsizlik ve şüphe anında bu olayın tek bilirkişisi ve uzmanı Haydar Abi’dir. Bunu zaten hepimiz biliyoruz.
Sevgili Haydar Abi
Bununla 3. kez “Sevgili Haydar Abi” yazdım ama senin için 100 kez yazsam bile azdır. Kaçaklara oturum konusunda da sonunda bir anlaşmaya varıldı ama bu mevzuyu bilahare başka bir mektupla rapor edeceğim.
Haddim olmayaraktan ve de affına sığınarak Okey Oyuncuları Argosu başlıklı makaleyi ekte bilgine sunuyorum.
Saygıyla ellerinden öperim.
23/07/2009, Yalkavuk
OKEY OYUNCULARI ARGOSU
Erdal ŞAHİN*
Okey, iskambil kağıdı yerine plastik, tahta gibi malzemelerden yapılmış taşlar ve bunları dizmeye yarayan ıstakalarla en az iki, en çok dört kişi tarafından on beşer taşla
oynanan bir oyundur. Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi’nde okey oyunu, “Jokeri aptamak üzere yere açılan taşı elinde bulundurana bir, tüm taşlarını gruplayıp yere açana iki, yere joker atarak ya da aynı renk ve tür taşları ikili gruplar halinde yan yana getirerek oyunu bitirene dört birim para ödenir. Sıra tekrar ilk dağıtana geldiğinde tur bağlanır ve oyunu kaybeden kazanana iki misli para öder.”(1) şeklinde bir tür kumar oyunu olarak izah edilse de oyunun en yaygın türü kahvehane, çay bahçesi, ev gibi yerlerde veya bilgisayar ortamında(2)arkadaşlar arasında eğlenmek amacıyla oynananıdır. Oyunun bu türünü oynayanlardan derlenerek bildirimize konu olan argo kelime ve deyimlerin kolay anlaşılabilmesi için oyunun bu türünün temel kurallarını kısaca vermek istiyorum. Oyunun başlangıcında, iki kez atılan zardan çıkan birinci sayı sırasında olan balya üzerinden zardan çıkan ikinci sayı sırasındaki taş alınır ve ters çevrilerek balyanın üzerine açılır. Açılan bu taşa gösterge veya gösterme denir ve bu taş jokeri belirler. Joker, göstermeyle aynı renkte, göstermeden bir sayı fazla olan taştır. Dağıtıcı, kendinden sonraki oyuncuya on beş, kendi de dahil olmak üzere diğer oyunculara on dörder taş verir. Dağıtıcının sağ yanında bulunan ve on beş taşı bulunan oyuncu elindeki fazla taşı sağ tarafına masanın
üzerine açık bırakmasıyla oyuna başlanır. Oyun, masanın üzerindeki belli balyadan taş çekmek ve masanın üzerine bir taşı açık bırakmak suretiyle, bir oyuncunun elindeki on dört taşı en az üçerli olmak üzere sayılarına veya renklerine göre gruplayarak ya da aynı renk ve rakamlı taşları ikili gruplar halinde yan yana getirerek açmasına kadar devam eder. Oyunda mavi, kırmızı, siyah, yeşil olmak üzere dört tür renkten on üç sayısına-on üç dahil- kadar rakamlı ikişer adet taş vardır.
Oyun esnasında diğer eğlence oyunlarında olduğu gibi çeşitli vücut uzuvlarının hareketleriyle beden dilini kullanarak da anlaşan okey oyuncularının samimi; fakat ilginç
konuştukları dikkat çeker. Bu ilginçlik bilinen kelimelerin anlamlarını veya kısmen de şekillerini değişitirilmesiyle dışarıdan kişiler tarafından anlaşılmamalarından ileri gelir.
Argo, başkalarınca anlaşılmamak, farklı bir anlaşma biçimi sağlamak üzere aynı meslek veya topluluktaki insanların ortak dildeki kelimelere özel anlamlar vermek, bazı
kelimelerde değişiklik yapmak, dilin lehçelerinden, eskimiş unsurlarından ve yabancı kökenli şekillerinden de yararlanmak suretiyle oluşturdukları herkesçe anlaşılmayan kelime ve deyimlerden oluşan, gereğinde mecazlı anlamlara da yer veren özel ve kısmen kaba dil veya söz dağarcığıdır.(3)
Okey oyununda okey, okey takımı, renkli okey, renksiz okey, eşli okey, eşsiz okey, joker, zar, taş, ara taşı, ıstaka, parti, zar tutmak gibi herkesçe bilinen terimler ve deyimler dışında kullanılan ve oyuncu gruplarına göre değişebilen kelime ile deyimler okey oyuncuları argosunu teşkil eder.
Öğretmen, kapıcı, işçi, memur, doktor, avukat, garson, esnaf vb. olarak görev yapan veya öğrenci olarak öğrenim gören ve boş zamanlarında eğlenmek amacıyla okey oynayan kişilerden topladığım argo kelime ve deyimleri ifade ettikleri anlamlara göre beş grupta incelemek mümkündür:
1. Oyunun oynandığı yerle ilgili argo kelimeler:
Oyunun oynandığı kahvehane, çay bahçesi, ev vb. için genellikle “buluşulan veya yun oynanılan yer” anlamında mekân veya mekânhane kelimeleri kullanılır. Mekânhane, “kahvehane” kelimesi şekil ve anlam yönünden örnek alınarak, yakıştırma yoluyla bu kelimeye benzetilerek Arapçamekân ve Farsça hane kelimelerinin birleştirilmesiyle anlam yönünden hatalı; fakat muzipçe ve zekice oluşturulmuş bir birleşik kelimedir.
2. Oyun malzemeleriyle ilgili argo kelime ve deyimler:
Okey oyununun oynanması için dört adet ıstaka, yüz altı adet okey taşı, oyun sonunda oyuncuların aldıkları puanların yazıldığı bir kağıt ve kalemin olması yeterlidir.
Oyuncular kullanılan bu malzemelerin yazı dili sözlüklerinde yer alan adlarını kullandıkları gibi bu adların yerine kendilerinin uydurdukları argo kelime veya kelime gruplarını da kullanırlar.
Taşların dizildiği nesne olan ıstakayla ilgili olarak ‘ıstaka’ anlamında takoz veya mitra(4); oyunun temel malzemesi olan taşlarla ilgili olarak “okeyin tespiti için açılan siyah veya kırmızı gösterge taş anlamında çiçek(5) veya kaymak; “joker taş” anlamında çocuk, kuku(6) aspirin(7); “aslında joker olarak belirlenen ve üzerinde “joker” yazılı olan ve yaygın okey oyununda genel olarak joker olarak tespit edilmiş taşın sayısını temsil eden taş” anlamında sahte okey veya piç; “kişinin oyunu için en önemli taş veya joker” anlamında ana, baba, yavru, şukar veya şeytan(8); “eksik peri veya tamam iki ayrı peri birleştiren taş” anlamında amın içi; “işe yaramayan taş” anlamında göt, sakat veya hurda; “joker olan taştan bir sayı büyük olan taş” anlamında okeyin ablası, okeyin abisi veya bir ayağı uzun; “joker olan taştan bir sayı küçük olan taş” anlamında okeyin kardeşi veya bir ayağı kısa; “joker olan taşla aynı rakamlı siyah taş” anlamında kararmış okey, “jokerle aynı rakamlı mavi taş” anlamında morarmış okey, “jokerle aynı rakamlı sarı taş” anlamında sararmış okey, “jokerle aynı rakamlı kırmızı taş” anlamında kızarmış okey; “farklı renkte aynı rakamlı taşların yan yana getirilmesiyle yapılan per” anlamında kazık(9) veya erkek(10); “siyah 11 rakamlı taş” anlamında Amokachi; “kırmızı veya sarı 1 rakamlı taş” anlamında Taffarel; “kırmızı veya sarı 9 rakamlı taş” anlamında Hakan; “kırmızı veya sarı 10 rakamlı taş” anlamında Tanju; “ıstakada dizili
perlerin her iki tarafındaki uç nokta” anlamında kafa gibi kelime ve deyimler; oyun bitiminde alınan puanların yazıldığı kağıtla ilgili olarak isetabela veya defter gibi kelimeler kullanılır.
3. Oyununun türlü aşamalarıyla ilgili argo kelime ve deyimler:
Okey oyununun başlangıcından bitişine kadar birçok aşaması vardır. Bu aşamalar için herkes tarafından anlaşılan ve yazı dilinde kullanılan kelime veya kelime grupları
kullanıldığı gibi bazı oyuncu gruplarında genellikle argo kelime veya deyimlerin tercih edildiği görülür. Oyuncular “okey oynamak” anlamında fayans döşemek, fayans çizmek, karo döşemek, duvar örmek, kare yapmak, kare kurmak, dörtlüyü tamamlamak, oyun çevirmek; kurul kurmak, kurul toplamak, akademik kurul, akademik kurulu toplamak (11) ; “yenmek istenilen kişiyi sağ tarafa oturtmak” anlamında koltuğa almak, “bir oyuncunun sağ tarafına oturmak” anlamında koltuğa geçmek; “üç oyuncu diğer dördüncü oyuncuyu yenmek için anlaşmak” anlamında makasa almak veya ablukaya almak; “taş karıştırmak” anlamında harç karmak; “taşları rakamlarını bilerek hileli bir şekilde dizmek” anlamında taş kurmak; “siyah veya kırmızı taş açılmak” anlamında çiçek açmak; “oyun esnasında elinde joker olduğunun söylenmesi” anlamında erken uyarı sistemi; “bir önceki oyunda çok gerekli olduğu halde bulunamayan taş sonraki oyunda ikisi birlikte gelmek” anlamında özür dilemeye gelmek; “masanın üzerindeki balyadan taş almak” anlamında asılmak veya çekmek; “ara taşı gelerek yaramak” anlamında lehimlemek, lehim yapmak veya kaynak yapmak; “masanın üzerindeki balyadeki taşı tercih ediş” anlamında yerde arslan yatar veya yer zengindir; “taşları dikkatle seçip sağdakine taş vermemek” anlamında taşlamak veya ezmek; “solundaki oyuncudan yarar taş alamamak” anlamında taşlanmak veya ezilmek; “sağdaki oyuncuya çok yararlı taş
vermek” anlamındadüşmek; “soldan aldığı taşı sağa vermek” anlamında taşeronluk yapmak; “sağa taş vererek oyunu devam ettirmek” anlamında gelmek; “sağ taraftaki rakip oyuncuya devamlı, yarayan taşlar vermek” anlamındayaşatmak,beslemet veyayayla esmek(12); “beklediği taşın bir üstünü veya altını atarak soldakini yanıltarak taş vermesini sağlamak” anlamında mektup yazmak veya çağrı yapmak; “soldaki oyuncu yaramaz düşüncesiyle beklenilen taşı vermek” anlamında mektup okumak, mektuba cevap vermek veya çağrıya cevap vermek; “ara taşı vermek” anlamında kanala düşmek veya lağım çukuruna düşmek; “aynı renkte, aynı rakamlı iki taşı yere bırakmak” anlamındaöldürmek; “taş atmakta kararsız ve endişeli olmak” anlamında makasta olmak; “aynı rakamlı, farklı renkli taşlarla per yapmak” anlamında el erkeğe gitmek, el kazık olmak; “taşları çift çift toplama oyun düzeni kurmak” anlamında çifte gitmek; “sıra kendisine geldiği halde oynamadan bekleme durumu” anlamında ağır çekim; “oyun her taraftan biterlik durumda olmak” anlamında on üç kafa tek olmak; “taşları alışılagelenden değişik şekilde dizmek” anlamında sanat yapmak; “rakip oyuncunun ıstakasındaki taşlara bakmak” anlamında temaşa etmek; “rakip oyuncunun ıstakasındaki taşlara bakmaktan vazgeçmek” anlamında tezgâhı toplamak; “bütün perlerini tamamlayıp elinin biter duruma getirdiği halde, bitmeyip okey atmak için oyunu birkaç kez devam ettirmek” anlamında dönmek; “oyunu bitirmeyip birkaç kez devam ettiren oyuncudan başka bir rakip oyunu bitirmek” anlamında dönmeyi toplu yemek veya okeyi kıçında patlatmak; “bir bitişlik sayısı kalmak” anlamında potaya girmek; “taşları göstererek oyunu bitirmek” anlamında mayna, mayna etmek veya açmak; “taşları ıstakalardan tekrar masanın üzerine bırakmak” anlamında dökmek, devirmek veya yıkmak; “oyunu kazanmak, yenmek” anlamında bırakmak, koymak veya çocuğu koymak; “oyunu kaybetmek, yenilmek” anlamında morarmak, mort olmak veya göt olmak; “yazıcı sayıları yanlış yazarak oyunu kendi lehine çevirmek” anlamında tabelada yenmek veya tabeladan geçirmek, “yazıcının hileli yazışının kurbanı olmak” anlamında tabelada yenilmek veya tabeladan geçmek; “oyunu çok iyi bildiğini iddia etmek” anlamında kitabını yazmak gibi argo kelime ve deyimler kullanırlar.
4. Oyuncularla ilgili argo kelime ve deyimler:
Oyuncular tarafından kendilerini veya diğer rakip oyuncuları ifade ederken “sağ taraftaki rakip oyuncu” anlamında koltuk(13) veya koltuk altı; “taşların karıştırılmasını abartan oyuncu” anlamında çamaşırcı, çamaşırcı kadın veya çamaşır makinesi; “şanslı”anlamındaballı; “sağındaki oyuncuya devamlı yarayan taşlar veren oyuncu” anlamında bavul, asker bavulu, çanta, asker çantası, çuval, yayla veya besleme; “soldaki rakipten aldığı taşı sağdakine veren oyuncu” anlamındataşeron(14); “sağdaki rakibe devamlı 1, 2, 3 gibi küçük rakamlı taş atan oyuncu” anlamında fındıkçı; “yavaş oynayarak bekleten oyuncu” anlamında istasyon, durak veya Himmet Dede Durağı15; “taşlardan ikisini çıkartarak birini sağ tarafına diğerini sol tarafına bırakan oyuncu” anlamında merdaneli çamaşır makinesi; “bütün perlerini
tamamlayıp elinin biter duruma getirdiği halde, bitmeyip okey atmak için oyunu birkaç kez devam ettiren oyuncu” anlamında Süleyman Pervane (16) veya Mevlâna; (17) “oyunu kazanan, yenen” anlamında Del Piyero(18); Balatlı Mişon(19) , kral, hakan veya profesör; “oyunu iyi oynayamayan ve devamlı yenilen oyuncu” anlamında ango20, angora21, yeşil ördek, fiks, kefal, kek, üzümlü kek, sandalye, masa, duvar veya takoz; “puanları yazan oyuncu veya seyirci” anlamında tabelacı gibi argo kelime ve deyimler kullanılır.
5. Oyunu seyredenlerle ilgili argo kelimeler:
Seyirciler için ise “çayları masadan bedava içen seyirci” anlamında beleşçi; “masaların köşe yanlarına oturarak oyunu izleyen seyirci” anlamında yancı(22) veya balkon(23) argo kelimeleri kullanılır.
Okey oyuncuları argosu söz hazinesinin bir bölümü, yazı dilinde kullanılan kelime ve deyimler ile argo sözlüklerinde yer alan argo kelime ve deyimlerden oluşur. Yukarıda, oyunda kullanıldıkları yerleri ve anlamlarını vermeye çalıştığımız 140 argo kelime ve deyimden ablukaya almak, bavul, bırakmak, çamaşır makinesi, çamaşırcı, çanta, çiçek açmak, çocuk, dökmek, durak, düşmek, erkek, ezilmek, gösterge, gösterme, hakan, kaynak yapmak, masa, profesör, sandalye, takoz, taşeron, taşlamak, taşlanmak, yancı, yaşatmak, yayla gerçek veya mecazî anlamlarıyla sadece yazı dili sözlüklerinde, angora, beleşçi, çocuğu oymak, göt olmak, kuku, makasa almak, mitra, şukar türlü alanlarda değişik anlamlarıyla sadece argo sözlüklerinde, açmak, asılmak, aspirin, baba, ballı, çekmek, çiçek, çuval,
devirmek, duvar, düşmek, ezmek, fındıkçı, göt, hurda, istasyon, kafa, kaymak, kazık, kek, koltuk, koymak, kral, lehimlemek, mayna etmek, mayna, mekân, öldürmek, sakat, şeytan, tabela, tabelacı, yavru, yıkmak gerçek veya mecazî anlamlarıyla yazı dili sözlüklerinde ve argo anlamlarıyla argo sözlüklerinde okey oyuncularınkinden farklı anlamlarda yer almaktadır.
Bunların dışında okey oyuncuları argosunda yer alanağır çekim, akademik kurul, akademik kurulu toplamak, amın içi, ango, asker bavulu, asker çantası, bir ayağı kısa, bir ayağı uzun, çağrı yapmak, çağrıya cevap vermek, çamaşırcı kadın, çifte gitmek, dörtlüyü tamamlamak, el erkeğe gitmek, el kazığa gitmek, erken uyarı sistemi, fayans döşemek, harç karmak, kanala düşmek, karamış okey, kare kurmak, kare yapmak, kızarmış okey, kitabını yazmak, koltuğa almak, koltuğa geçmek, kurul kurmak, kurul toplamak, lağım çukuruna düşmek, lehim yapmak, makasta olmak, mekânhane, mektuba cevap vermek, mektup okumak, mektup yazmak, merdaneli çamaşır makinesi, morarmak, morarmış okey, mort olmak, okeyin abisi, okeyin ablası, okeyin kardeşi, on üç kafa tek, oyun çevirmek, özür dilemeye gelmek, potaya girmek, sahte okey, sanat yapmak, sararmış okey, tabeladan geçirmek, tabeladan geçmek, tabelada yenilmek, tabelada yenmek, taş kurmak, taşeronluk yapmak, üzümlü kek, yayla esmek, yer zengindir, yerde arslan yatar gibi kelime ve deyimler gerek gerçek veya
mecazî anlamlarda yazı dili sözlüklerinde ve gerekse değişik argo anlamlarda argo sözlüklerinde bulunmamaktadır.
Okey oyuncuları argosunda, yazı dilinden veya başka alanların argosundan alınmış veya oluşturulmuş kelime ve deyimlerin yanında Amokachi, Balatlı Mişon, Del Piyaro, Hakan, Himmet Dede Durağı, Mevlâna, Süleyman Pervane, Tafferel, Tanju gibi özel adlar da adı oldukları kişilerin belirgin özellikleri düşünülerek oyunla ilgili yeni anlamlar yüklenmek suretiyle kullanılmışlardır.
Okey oyununcuları argosunda tek başına veya bir deyim ya da kelimenin bünyesinde bulunan Arapça asker, beleş, cevap, harç, kafa, kitap, lehim, makas, mekân, mektup, merdane, özür, sakat, sanat, sandalye, şeytan; Farsça çamaşır, çift, çuval, duvar, fındık, hakan, hane, hurda, sahte, zengin; Fransızca akademik, aspirin, fayans, fiks, istasyon, kanal, kare, per, profesör, sistem, taşeron; İtalyanca abluka, bavul, makine, masa, mayna, mort, tabela; Yunanca angora, lağım, mitra, takoz; İngilizce okey, kek; Çingenece kuku, şukar; Slavca kral gibi yabancı kelimeler okey oyuncuları tarafından yazı dili ya da argo sözlüklerindeki şekilleriyle alınarak değişik anlamlar yüklenerek kullanılmıştır. İncelememize göre okey oyuncuları argosunda doğrudan doğruya bir yabancı dilden alınarak kullanılmış
kelime bulunmamaktadır.
Türkçe argo sözlüklerinde birçok kelime, bir anlam olayı ve aynı zamanda bir söz sanatı olan deyim aktarması yoluyla yer almıştır. Okey oyuncuları argosunda kullanılan ağır çekim, amın içi, ana, ara, aspirin, baba, balkon, bavul, çamaşır makinesi, çamaşırcı kadın, çamaşırcı, çanta, çiçek, çocuk, çuval, durak, duvar, erkek, fındıkçı, fiks, göt, hakan, hurda,istasyon, kafa, kazık, kek, koltuk, kral, masa, merdaneli çamaşır makinesi, mitra, profesör, sakat, sandalye, şeytan, tabela, tabelacı, takoz, taşeron, üzümlü kek, yancı, yavru, yayla gibi kelimelerde deyim aktarımı sözkonusudur.
Sonuç olarak, okey oyuncuları gelişmiş, oldukça zengin ve nükteli bir argoya sahiptirler.
* Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Dili Ana Bilim
Dalı Araştırma Görevlisi
1Okey mad., Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, C. 17, Milliyet, İstanbul 1986.
2Örnek olarak: www.okey.gen.tr
3Korkmaz, Prof. Dr. Zeynep, “Argo ve Gizli Dil maddeleri”, Gramer Terimleri Sözlüğü, Türk Dil Kurumu
Yayınları, Ankara 1992.
4Yunanca “döl yatağı, rahim” demektir.
5Açılan taşın rengi düşünülmüştür.
6Çingenece “kadının cinsel organı” demektir.
7Her tür rahatsızlık için kullanılabildiği düşünülmüştür.
8Şans anlamında düşünülmüştür. Oyun oynayanlara “şeytanın bol olsun!” denir.
9Bu tür perler en çok dört taşla yapıldığından ve değişmediğinden “çakılmış” anlamında düşünülmüştür.
10En çok dört taştan oluştuğundan yeni perler “doğuramayacağı” düşünülmüştür.
11“akademik kurul” ve “akademik kurulu toplamak” deyimleri üniversite mensupları tarafından kullanılır.
12Sağdaki oyuncuyu “rahatlatmak, serinletmek” düşünülmüştür.
13Bu kelime aslında “kayırma” anlamında düşünülmüştür; ama genellikle kelimenin asıl çağrıştırdığı anlam
“kayırılmayacak rakip”tir.
14Bu argo kullanılırken kelimenin bünyesindeki ‘taş’tan hareketle Türkçe taş ve taşı- fiilleri düşünülmüştür.
15Sivas ve Kayseri arasında yer alan bu istasyonda tren özellikle kömür veya su almak için uzun süre
beklermiş.
16“Geceleri ışık çevresinde dönen küçük kelebek ve döndüğünde bir mekanizmayı işleten bir eksene dikey
olarak bağlanmış, iki veya ikiden çok kanattan yapılmış alet” anlamları düşünülmüştür.
17Mevlâna’nın “sema yapma”sı düşünülmüştür.
18 Ünlü İtalyan futbolcu.
19Çok iyi okey oynadığı bilinen bir kişi.
20Angut kelimesinin ilk hecesi muhafaza edilmiş, ikinci hecenin de ilk sesi durumunda bulunan konsonantı
alınmış ve arkasından Zeyno, Hüso, Haso, Cemo vb. örneklerinde olduğu gibi küçültme eki +o getirilmiştir.
(Emine Gürsoy-Naskali, Kelime Gövdesinde Ses Değişmesi ile Yapılan Küçültmeler ve Bir Ablaut Örneği, 3.
Uluslararası Türk Dil Kurultayı 1996, TDK Yay., Ankara 1999, s. 493.)
21Yunanca “hıyar” anlamındadır.
22Seyircilerin yanda bulunmaları ve bazen yanlarındaki oyuncuların oyununa yardım etmek amacıyla
müdahele etmeleri düşünülmüştür; zira Türkçe Sözlük’te bu kelimenin gerçek anlamı “düşmana karşı
ilerleyen bir kuvvetin yandan gelebilecek baskınlardan korunmak amacıyla çıkardığı emniyet birliği”dir.
23Kelimenin “Tiyatro ve sinema gibi büyük salonlarda asma kat” anlamı düşünülerek kullanılır.
Okey Oyuncuları Argo Kelime ve Deyimlerinin Alfabetik Listesi
ablukaya almak
açmak
ağır çekim
akademik kurul
akademik kurulutoplamak
amın içi
Amokachi
ana
ango
angora
asılmak
asker bavulu
asker çantası
aspirin
baba
Balatlı Mişon
balkon
ballı
bavul
beleşçi
besleme
bırakmak
bir ayağı kısa
bir ayağı uzun
çağrı yapmak
çağrıya cevap vermek
çamaşır makinesi
çamaşırcı kadın
çamaşırcı
çanta
çekmek
çiçek
çiçek açmak
çifte gitmek
çocuğu koymak
çocuk
çuval
Del Piyero
devirmek
dökmek
dörtlüyü tamamlamak
durak
duvar
düşmek
el erkeğe gitmek
el kazık olmak
erkek
erken uyarı sistemi
ezilmek
ezmek
fayans çizmek
fayans döşemek
fındıkçı
fiks
göt
hakan
Hakan
harç karmak
Himmet Dede Durağı
Hurda
İstasyon
kafa
kanala düşmek
karamış okey
kare kurmak
kare yapmak
kaymak
kaynak yapmak
kazık
kek
kızarmış okey
kitabını yazmak
koltuğa almak
koltuğa geçmek
koltuk
koymak
kral
kuku
kurul kurmak
kurul toplamak
lağım çukuruna düşmek
lehim yapmak
lehimlemek
makasa almak
makasta olmak
masa
mayna
mayna etmek
mekân
mekânhane
mektuba cevap vermek
mektup okumak
mektup yazmak
merdaneli çamaşır
makinesi
Mevlâna
mitra
morarmak
morarmış okey
mort olmak
okeyin abisi
okeyin ablası
okeyin kardeşi
on üç kafa tek olmak
oyun çevirmek
öldürmek
özür dilemeye gelmek
potaya girmek
profesör
sahte okey
sakat
sanat yapmak
sandalye
sararmış okey
Süleyman Pervane
şeytan
şukar
tabela
tabelacı
tabelada yenilmek
tabelada yenmek
Taffarel
takoz
Tanju
taş kurmak
taşeron
taşeronluk yapmak
taşlamak
taşlanmak
temaşa etmek
üzümlü kek
yancı
yaşatmak
yavru
yayla
yer zengindir
yerde arslan yatar
yıkmak
