ALMANYA'NIN MECLİSLERİNDE TÜRKİYE KÖKENLİ 25 MİLLETVEKİLİ / GÜRSEL KÖKSAL

Almanya'da siyasi partiler içinde çalışıp, milletvekili olan Türkiye kökenli politikacıların sayısı giderek artıyor.. Çoğunluğu kadın olan bu milletvekilleri büyük kısmı ya Almanya'da doğmuş ya da çok küçük yaşlardan itibaren bu ülkede yaşıyorlar.

Almanya'daki çok sayıda Türk vatandaşının ölümüyle sonuçlanan yangınlar ve Başbakan Erdoğan'ın Almanya'daki son çıkışlarıyla, bu ülkedeki Türklerle ilgili tartışmalar, yeniden sosyal ve siyasal gündemin ön sıralarını işgal etmeye başladı.

Önceki dönemlerde töre cinayetleri, aile içi şiddet, zorla evlendirmeler gibi başlıkları altında Türkleri tartışmak, bu konularda yaşanan örnekler öne çıkarılarak, Türklerin ne kadar uyumsuz, sorunlu bir azınlık olduğunu göstermek modaydı. Yine Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyeliğine itiraz, inşaa edilecek camilerin minarelerinin yüksekliği, Türklerin Almanca bilmeme ve öğrenmemekte ısrarlı oldukları iddiası gibi konular da özellikle Hıristiyan demokratlarca seçim dönemlerinde öne çıkarılarak, hem oy avcılığı yapılır, hem de bol bol Türkiye, Türkler tartıştırılırdı. Son olarak Almanya'nın en önemli eyaletlerinden Hessen'de gerçekleştirilen seçimler öncesinde, 1999'da yine Türk düşmanı bir kampanya sonucu oturduğu iktidar koltuğunu kaybetme riskinin büyük ölçüde arttığını gören CDU'lu (Hıristiyan Demokrat Birlik) Eyalet Başbakanı Roland Koch, birden bire „Almanya'daki yabancı gençler suç makinası“ türünden açıklamalarla, yeni bir tartışma başlatmıştı. Koch, Almanya'daki Türklerin yakından tanıdığı bir politikacı.Gerhard Schröder liderliğindeki sosyal demokrat-yeşil federal koalisyon hükümetinin 1998'de gündeme getirdiği çifte vatandaşlığa izin veren reforma karşı tüm Almanya çapında yürütülen imza kampanyasının önderleri arasında yer almış ve kısa zamanda Türk düşmanlığına dönüşen bu kampanya sayesinde, hem hiç de seçilme şansı olmadığı halde Hessen eyalet seçimlerini kazanmış, hem de hükümetin bu kez çifte vatandaşlığı yasaklayan yeni bir vatandaşlık reformu hazırlamasına yol açmıştı. 

Türkleri malzeme yaptı, kaybetti!

CDU'nun Angela Merkel'den sonra, federal düzeyde lider adayları arasında adı geçen Koch, son seçimlerde önce başlattığı tartışmayı, yabancı düşmanlığı, ucuz popülizm yaptığı,  göçmenlerle çoğunluk toplumu arasındaki ilişkileri bozduğu, ırkçıların ekmeğine yağ sürdüğü eleştirilerine rağmen 27 Ocak'taki seçimlere kadar sürdürdü. Bu arada Federal Şansölye Angela Merkel tarafından da desteklenen Koch, iyice coşup, gerektiğinde 14 yaşından küçük çocuklara da hapis cezası verilebileceği, sürekli suç işleyenleri özel kamplarda toplama gibi önerileriyle kendi saflarındaki ılımlıları da dehşete düşürmeye başladı, sonuçta da seçimlerde yüzde 12 oranında oy kaybına uğradı. Kimi yorumcular, bu durumun Almanya'da yeni bir döneme işaret ettiğine, artık Türklerin, yabancıların malzeme yapan popülist kampanyalarla, seçim kazanma döneminin artık geride kaldığını savunmaya başladılar. Bu gerçekten böyle mi, henüz bu konuda kesin birşey söylemek mümkün değil.
Ama bu sonuçlarda Alman vatandaşı olduğu için seçme hakkı olan Türk göçmenler faktörünün önemli bir rol oynadığı biliniyor. Türklerin oyları, son yıllarda Almanya'da gerçekleştirilen federal, eyalet ya da yerel düzeydeki seçimlerde sonucu belirleyen bir faktör oldu. Örneğin 2002'deki genel seçimleri kıl payı kazanan Schröder'in bunu Türklerin ağırlıkla SPD'ye (Almanya Sosyal Demokrat Partisi) oy vermesine borçlu olduğu biliniyor.

Türkiye kökenli seçmenler kadar, Türkiye kökenli seçilenler de Almanya politikasında son yıllarda giderek etkin roller oynuyorlar. Aralarında Cem Özdemir örneğinde olduğu gibi adı bakanlık, parti genel başkanlığı için geçenler de var. Genellikle partilerinde göçmenler, yabancılarla ilgili konularda görevler, sorumluluklar üstleniyorlar, ancak sadece son dönemlerde sayılarının hızla artması nedeniyle, önümüzdeki dönemde onları hep olması gerekenden daha az sayıda da kalsalar, Alman politikasınının her alanında giderek artan yoğunlukta göreceğiz...

Federal Meclis'te 5 milletvekili

Almanya'da şu anda Federal Meclis (Bundestag) ve eyalet meclislerinde 25 Türkiye kökenli milletvekili görev yapıyor. Aslında bu ülkeyi Avrupa Parlamentosu'nda temsil eden milletvekilleri arasında da Türkiye kökenli 3 milletvekiliyle (Yeşillerden Cem Özdemir, SPD'den Vural Öger ve Sol Parti'den Feleknas Uca), birçok yerel meclisin Türkiye kökenli üyeleri de dikkate alınacak olursa, tüm olumsuz gelişmelere karşın, Türklerin artık koparılıp, atılamayacak şekilde bu toplumda yer edinmiş olduğu görülebilir.

Almanya'da çeşitli meclislere seçilmiş olan 25 milletvekilinin 5'i ülkenin en üst düzey yasama organı olan Federal Meclis'te (Bundestag), 2005'teki erken seçimlerden beri görev yapıyorlar. Bunların üçü Sol Parti'den, diğer ikisi de SPD ve Yeşillerden. Üçü kadın, ikisi erkek.

16 eyalet meclisinden 5'inde de yine kadınlar çoğunlukta olmak üzere (11) Türkiye kökenli 20 milletvekili var. En çok Türkiye kökenli milletvekili bulunan eyalet meclisi Berlin'in (8). Onu, Hamburg (6), Bremen (3), Hessen (2) ve Aşağı Saksonya (1) izliyor.

Milletvekillerinin hemen hepsi üniversite mezunu. 13'ü Türkiye doğumlu.. Çoğu çok küçük yaşlarda Almanya'ya gelmiş.. Yine 13'ü 1970 sonrasında doğmuş.. En yaşlıları 1943 Trabzon Hamsiköy doğumlu Federal Milletvekili Prof. Dr. Hakkı Keskin (Sol Parti). En gençleri ise yine Sol Parti'den 1980 doğumlu Bremen Eyalet Milletvekili Şirvan Çakıcı.

Bunların 8'i SPD'den, 7'si Yeşiller, 7'si Sol Parti ve 3'ü de CDU'dan seçilerek, yasama görevlerini yerine getiriyorlar. Liberallerin Alman seçim sisteminin 5'nci önemli partisi Hür Demokrat Parti (FDP) saflarından seçilen milletvekili ise henüz yok.

Öncülük de kadınlarda

Almanya'ya Alman vatandaşlığı alıp, seçme ve seçilme haklarını kullanarak, bu ülkedeki siyasal yaşama aktif olarak katılan Türkler, herşeye rağmen bu ülkedeki toplam Türkiye kökenli nüfusun küçük bir bölümü. Çoğunluk halen Türkiye vatandaşlığını koruyor, bir kısmı bunu bilinçli olarak yapıyor, bir kısmı ise özellikle son zamanlarda Alman vatandaşlığına geçişin zorlaştırılması nedeniyle Türk kalıyor. Ancak, bu insanların büyük bölümü 30, 40 yıldır bu ülkede yaşıyor. Ve onların en azından yerel düzeyde de olsa seçme ve seçilme hakkına sahip olmaları gerekiyor. Zaman zaman gündeme gelen bu konuda kısa vadede olumlu bir adım atılması sözkonusu değil. Ancak, kuşaklar boyu bu ülkede yaşayan insanların en azından bulundukları yörelerin yönetimine katılmasını engellemek, giderek daha geniş kesimlerce bir insanlık ayıbı olarak görülüyor.

Geçerken belirtelim milletvekilleri arasında kadınların çoğunlukta olması, haklı gerekçelerle de olsa Almanya'da ve Türkiye'deki Türk kadının ezilmişliğini sıkça işleyen Alman medyasının nedense dikkatini çekmedi. Üstelik bu sürecin öncüleri de bir kadınlar.. Sevim Çelebi, 1987'de Berlin Eyalet Meclisi'ne Alternatif Liste grubunun üyesi olarak seçilerek, Alman tarihine „Türk kökenli ilk eyalet milletvekili“ olarak geçmişti. Leyla Onur da 1989'da Avrupa Parlamentosu'na, 1994'te de Federal Meclis'e (Cem Özdemir'le birlikte) seçilerek, bu parlamentolardaki ilk Türk kökenli „Alman milletvekili“ olmuştu.

Federal Milletvekilleri

-         Ekin Deligöz (Yeşiller): 1971 Tokat doğumlu. İlkokula İstanbul'da başladı, Almanya'da bitirdi. 1979'dan bu yana Almanya'da yaşıyor. İlk kez 1998'te seçildiği Federal Meclis'te halen 3'ncü dönem milletvekili. Evli, iki çocuk annesi.

-         Dr. Lale Akgün (SPD): 1953 İstanbul doğumlu, 1962'den bu yana Almanya'da yaşıyor. Evli, bir çocuk annesi. Psikoloji doktorası olan ve Federal Meclis'e ilk kez  2002'de seçilen Akgün, 2005'teki seçimlerde, seçmenlerin doğrudan oylarını almayı başararak ikinci kez Federal Meclis'e seçildi. 

-         Prof. Dr. Hakkı Keskin (Sol Parti): 1943 Hamsiköy-Maçka-Trabzon doğumlu. 1978-80 döneminde Ankara'daki danışmanlık dönemi hariç, 1965'ten bu yana Almanya'da yaşıyor. 2005'teki erken seçimlerde Sol Parti'den Federal Meclis'e seçildi. Hamburg Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu'nda siyasal bilimler öğretim dalında öğretim üyeliği yapan Keskin, uzun yıllar SPD içinde politika yaptı. 1993-97 yıllarında Hamburg eyalet milletvekili olan Keskin, seçilmeden önce Almanya'daki en büyük Türk çatı örgütlerinden Almanya Türk Toplumu'nun (TGD) Genel Başkanı'ydı. Sosyal demokrat çizgiden uzaklaşmakla suçladığı SPD'den istifa ettikten sonra Sol Parti'den Federal Meclis'e aday gösterilen Keskin, 2 çocuk babası. Keskin, Almanya'daki siyasal faaliyetleri gerekçe gösterilerek 1972'de Türk vatandaşlığından çıkarılmış, daha sonra yeniden Türk vatandaşlığını almıştı.

-         Hüseyin Kenan Aydın (Sol Parti): 1962 Pülümür doğumlu. 2005'ten bu yana Federal Milletvekili. Seçilmeden önce sendika yöneticiliği yapan Aydın da uzun süre SPD içinde çalıştıktan sonra, Schröder hükümetinin uygulamalarını protesto ederek partiyi terkedip, yeni sol parti WASG'nin (Emek ve Toplumsal Adalet – Seçim Alternatifi Partisi) kuruluşunun ve daha sonra da bu partinin PDS'le (Demokratik Sosyalizm Partisi) birleşmesinin öncülüğünü üstlenenlerden. Evli.

Eyalet Milletvekilleri

-         Dilek Kolat (SPD, Berlin Eyalet Milletvekili): 1967 Gümüşhane-Kelkit doğumlu,1970'ten bu yana Almanya'da yaşıyor. 2001'den bu yana Berlin Eyalet Meclisi üyesi (2'nci dönem). Banka yöneticisi, evli.

-         Şirvan Latifah Çakıcı (Sol Parti, Bremen Eyalet Milletvekili): 1980 Almanya (Troisdorf) doğumlu. 2006'da Bremen Eyalet Meclisi'ne seçildi. Geçen yıl bir parti yöneticisinin cinsel taciz girişimleri nedeniyle gündeme gelmiş, ortaya çıkan kriz „tacizci“nin partiden ihraç edilmesiyle sonuçlanmıştı. Türkiye kökenli en genç milletvekili.

-         Gıyasettin Sayan (Sol Parti, Berlin Eyalet Milletvekili): 1950 Haskoy (Muş) doğumlu. 1995'ten bu yana Berlin Eyalet Meclisi üyesi (3'ncü dönem). İşletme ve siyasal bilimler alanlarında üniversite mezunu olan Sayan, 2 çocuk babası.

-         Mustafa Kemal Öztürk (Yeşiller, Bremen Eyalet Milletvekili): 1973 Almanya (Bremen) doğumlu. Haziran 2007'de Bremen Eyalet Meclisi'ne seçildi. Almanya ve Belçika'da siyasal yönetim alanında yüksek öğrenim tamamladı.

-         Mustafa Güngör (SPD, Bremen Eyalet Milletvekili): 1978 Almanya (Bremen) doğumlu. Geçen yıldan beri Bremen Eyalet Meclisi Milletvekili. Kendi kurduğu şirketin yöneticiliğini de yürütüyor.

-         Turgut Yüksel (SPD, Hessen Eyalet Milletvekili): 1956 Pülümür'de doğdu, İstanbul'da büyüdü. 1978'den bu yana Almanya'da yaşıyor. Uzun süre Frankfurt İl Genel Meclisi üyeliğinin ardından 27 Ocak'taki seçimde Hessen Eyalet Meclisi'ne seçildi. Sosyolog olan Yüksel, evli, iki çocuk babası. 

-         Bülent Çiftlik (SPD, Hamburg Eyalet Milletvekili): 1972 Almanya (Hamburg-Altona) doğumlu. Yerel basının „Altona'lı Barack Obama“ adını taktığı Çiftlik, uzun bir süre SPD'nin Hamburg örgütü sözcülüğünü yaptıktan sonra, 3 hafta önceki seçimlerde seçmenlerin tercih oylarıyla diğer adayları geride bırakarak Hamburg Eyalet Meclisi'ne seçildi. Amerika ve Almanya'da siyasal bilimler öğrenimi gören Çiftlik, Al Gore'nin seçim kampanya ekibinde de görev almıştı.

-         Metin Hakverdi (SPD, Hamburg Eyalet Milletvekili): 1969 Almanya (Hamburg) doğumlu. O da 24 Şubat'taki seçimlerde, seçmenlerin tercih oylarıyla seçilerek, eyalet milletvekili oldu. Asıl mesleği avukatlık.

 
-         David Erkalp (CDU, Hamburg Eyalet Milletvekili): 1974'de Mardin-Midyat'ta doğdu, 1980'den beri Almanya'da yaşıyor. 24 Şubat'ta Hamburg Eyalet Meclisi'ne seçildi. İşletmecilik dalında üniversite mezunu olan Erkalp, bir süredir partisinin Hamburg örgütlenmesinde aktif görevler yürütüyordu.